السيد موسى الشبيري الزنجاني
1108
كتاب النكاح ( فارسى )
مورد بحث ما نداشت . اما چون در ذيل روايت فرموده است « فيه الغسل » متعيّن مىگردد كه مراد وطى در دبر است زيرا هيچكس احتمال نداده است كه جماع در قُبل به طريقى كه يهود حرام مىدانستند ، ممكن است غسل نداشته باشد تا روايت در صدد نفى آن و اثبات غسل باشد . اما اين احتمال بوده است كه چه بسا وطى در دبر موجب غسل نباشد و شيخ طوسى در تهذيب ( و شايد استبصار ) تمايل به عدم وجوب غسل دارد . ايشان روايت نافى غسل و روايات مثبت غسل را حمل بر تقيه كرده است . خلاصه آنكه كيفيت مباشرت در اثبات غسل دخالتى ندارد و آنچه توهم شده و جاى سؤال داشته و مورد اختلاف بوده ، محل اتيان است كه آيا وطى در دبر هم غسل دارد يا نه ؟ كه حضرت فرمودهاند « فيه الغسل » همانطورى كه در مورد بهيمه بسيارى گفتهاند كه حرام است ولى غسل ندارد و يا در مورد غلام نيز همينطور گفتهاند . لذا جاى سؤال داشته كه حضرت هم حكم به جواز و هم وجوب غسل دادهاند . بهر حال اگر در سند روايت ترديدى نداشته باشيم ، دلالت آن تمام است . « * و السلام * »