آب تنها با نان ؛ و در هرحال ، از مصرف گوشت بازش دارد . همچنين ابن جوزى گويد : من از ابو حامد در شگفتم كه چگونه بر چيزهايى صحه مىگذارد كه مخالف شريعت است ؟ و چگونه شب‌زنده‌دارى در تمام شب را حلال مىشمارد ، و حال آنكه اين كار آدمى را سخت مريض مىكند ؟ و چگونه ريختن مال را به دريا حلال مىداند ، در حالى كه رسول اللّه از ضايع‌كردن مال نهى كرده است ؟ و آيا نفرين و فحش دادن بىجهت به مسلمان حلال است ؟ و آيا جايز است كه كسى را اجير كنند تا نفرين كند و فحش دهد ؟ و آيا هنگامى كه دريا طوفانى است ، رفتن به دريا جايز است ؟ با آنكه در اين شرايط حتى اداى فريضهء حج از مسافر دريا ساقط مىشود . همچنين چگونه سؤال و گدايى را براى كسى كه قدرت كسب و كار دارد ، حلال مىشمارد ؟ پس بدينسان غزالى فقه را بر تصوف چقدر ارزان فروخته است ؟ ابن جوزى همچنين مىگويد كه ابو حامد نقل كرده : ابو تراب نخشبى به مريد خودش گفت : هرگاه ابو يزيد را يك بار ببينى ، بهتر از آن است كه خدا را هفتاد بار مشاهده بكنى . من گفتم : اين به درجات از جنون هم بالاتر است . « 1 » اين بود خلاصه‌اى از سخنان ابن جوزى دربارهء احياء العلوم ، و كسى كه در مباحث اين كتاب نظر اندازد ، از اين هم بدتر خواهد يافت و كافى است كه آراء او را در باب حلال بودن غنا و ملاهى و شنيدن آواز زنان خواننده و رقص و بازيهاى حرام مطالعه كنيد . شگفت‌تر اينكه همهء اينها را به ساحت پاك رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله نسبت داده « 2 » و پس از ذكر پاره‌اى مطالب براى اثبات رأى سخيف خودش ، مىگويد : همهء اينها دلالت دارد بر اينكه آواز زنان و صوت مزامير حرام نيست ، بلكه فقط آنجا كه خوف وقوع فتنه در كار باشد ، حرام مىشود ، و همهء اين قياسها و نصها دلالت بر مباح بودن غنا و رقص و زدن دف و بازيهاى حرام ديگر دارد و حتى مىتوان رقص زنان حبشى و زنگى را در اوقات شادمانى

--> ( 1 ) . تلبيس ابليس 352 . ( 2 ) . ر ك : احياء العلوم : 2 / 276 .