پدرم به آن فتوا داده است . همچنين تصريح كرده‌اند « 1 » كه هرگاه از دست زدن به حجر الاسود عاجز باشند ، مستحب است با عصايى به آن اشاره كنند ، آنگاه عصا را ببوسند . « 2 » 10 - ابو العباس احمد رملى انصارى ، شيخ الشيوخ در روض الطالب كه در حاشيهء اسنى المطالب چاپ شده ، بعد از قول مصنف دربارهء آداب مطلق زيارت قبور گفته است : به طور كلى ، نبايد قبر را دست زد و يا بوسيد ، بايد روبرويش براى سلام و رو به قبله براى دعا ايستاد . اين را ابو موسى اصفهانى نقل كرده و آنگاه گفته است : آرى ، اگر قبر پيامبر يا ولى خدا يا عالمى را به قصد تبرك لمس كنند ، يا ببوسند ، مانعى ندارد . « 3 » 11 - طيب ناشرى از محب الدين طبرى شافعى نقل كرده كه بوسيدن قبر و لمس كردنش جايز است ، آنگاه گفته است : روش علماى شايسته چنين بوده و اين شعر را خوانده است : - اگر اثرى از سليمى ببينيم ، هزار هزار بار براى آن سجده مىكنيم . « 4 » 12 - قاضى عياض مالكى در الشفاء بعد از سخنان زيادى دربارهء تعظيم قبر پيامبر اكرم گفته است : سرزمينى كه با وحى و نزول قرآن آباد شده است و جبرئيل و ميكائيل در آن رفت و آمده داشته و ملائكه و روح از آن بالا رفته‌اند و پهنهء آن با تقديس و تسبيح پر شده ، خاكش سيد بشر را در برگرفته و دين خدا و سنت پيامبر از آن به اقطار عالم منتشر شده است ؛ مدارس آيات و مساجد و صلوات ، مشاهد فضايل و خيرات ، معاهد براهين و معجزات ، مناسك دين ، مشاعر مسلمانان ، مواقف سرور انبيا و جايگاه خاتم پيامبران ؛ آنجا كه خاستگاه اسلام بوده و بدن رسول خدا را در برگرفته است ، چنين سرزمينى شايستهء آن است كه مورد احترام قرار گيرد و بوى خوش آن به مشام رسد و خانه‌ها و

--> ( 1 ) . حميدى در الجمع بين الصحيحين و ابو داود در مسند خود آورده‌اند كه رسول خدا با عصايش به حجر الاسود اشاره فرمود ، آنگاه آن را بوسيد . ( 2 ) . شبر املسى شيخ ابو الضياء ( م 1087 ) در حاشيهء المواهب اللدنية و حمزاوى در كنز المطالب 19 آن را نقل كرده‌اند . ( 3 ) . روض الطالب - در حاشيهء أسنى المطالب : 1 / 331 . ( 4 ) . وفاء الوفاء ، سمهودى : 2 / 444 .