حسن از ابو حنيفه تفصيل نيكويى نقل كرده و آن اينكه اگر حج واجب باشد ، نيكوتر براى حاجى مقدم داشتن مكه است و اگر زيارت را مقدم دارد ، جايز است و اگر حج مستحب باشد ، در مقدّم داشتن هركدام بر ديگرى مخير است . سپس گفته است : ظاهرتر اين است كه ابتداى به حج به خاطر اطلاق حديث « 1 » و مقدم داشتن حق خدا بر حق پيامبر اكرم شايسته‌تر است . روى همين جهت است كه تحيت مسجد رسول خدا بر زيارت آن حضرت تقدّم دارد . « 2 » 2 - از امورى كه ميان همهء فرق اسلامى در گذشته و حال مورد اتفاق بوده ، مسئله جواز نيابت و استيجار اجير براى زيارت پيامبر اكرم است ، در مورد كسى كه مانعى او را از انجام اين عمل باز داشته است . در خبرى مستفيض « 3 » از عمر بن عبد العزيز نقل شده كه كسى را از شام به مدينه مىفرستاد ، تا سلامش را به رسول خدا ابلاغ نمايد . اين مطلب را بيهقى در شعب الايمان ، و ابو بكر احمد بن عمرو نيلى ( م 287 ) در مناسك خود ، و قاضى عياض در الشفاء ، و حافظ ابن جوزى در مثير الغرام الساكن ، و تقى الدين سبكى در شفاء السقام « 4 » و ديگران نقل كرده‌اند . يزيد بن ابى سعيد مولى المهرى مىگويد : نزد عمر بن عبد العزيز رفتم و هنگامى كه با او خداحافظى مىكردم ، به من گفت : به تو حاجتى دارم و آن اينكه وقتى به مدينه رفتى و قبر رسول خدا را ديدى ، سلامم را به حضرتش ابلاغ كن . « 5 » ابو الليث سمرقندى حنفى در الفتاوى ، باب حج آورده گفته است كه ابو القاسم گفت :

--> - كه در ظرف زمانى خاص بايد انجام گيرد . بنابراين ، چه مانعى دارد كه مستحب ، يعنى زيارت پيغمبر اكرم پيش از مراسم حج صورت گيرد . ( 1 ) . يعنى حديث سوم از احاديث زيارت كه قبلا نقل گرديد . ر ك : الغدير ( متن عربى / چ 5 ) : 5 / 98 . ( 2 ) . شرح المشكاة : 3 / 284 . ( 3 ) . اگر در هرمرحله‌اى از سلسله‌هاى روات بيش از سه نفر باشند و يقين آور هم نباشد ، آن خبر را مستفيض مىگويند . و جيزهء مرحوم شيخ بهايى 2 . ( م ) ( 4 ) . ر ك : شفاء السقام 41 . ( 5 ) . همان مأخذ .