اتفاقا در اين هنگام بيمارى آبله يا حصبه در ميان مردم شيوع يافته بود و همين عارضه موجب گرديد كه بسيارى از مردم از عزيمت و شركت در اين سفر باز مانند . مع الوصف ، گروه بىشمارى با آن حضرت حركت نمودند كه تعداد آنها يكصد و چهارده هزار و يكصد و بيست تا يكصد و بيست و چهار هزار و بيشتر ثبت شده است . البته ، از اهالى مكّه و آنها كه به اتفاق امير المؤمنين على عليه السّلام و ابو موسى از يمن آمدند ، بر اين تعداد اضافه مىشوند . « 1 » بامداد يكشنبه موكب نبوى در يلملم بود و شبانگاه به شرف السيّاله رسيدند و در آنجا نماز مغرب و عشاء را خواندند و صبح روز بعد در عرق الظبيه اداى فريضه كردند ، سپس در روحاء فرود آمدند و پس از كوچ از آنجا ، نماز عصر را در منصرف به جا آوردند و نماز مغرب و عشا را در متعشى خواندند و در همانجا غذا صرف كردند و نماز صبح روز بعد را در اثابه خواندند و بامداد سه‌شنبه به عرج درآمدند و پس از آنكه حضرتش در محلى به نام لحى جمل كه از گردنه‌هاى جحفه است ، حجامت كرد ، روز چهارشنبه به سقياء رسيدند . آنگاه به ابواء درآمدند و نماز صبح را در آنجا خواندند و بعد از حركت از آنجا روز جمعه به جحفه رسيدند و از آنجا به قديد رفتند و شنبه را در آنجا گذراندند و روز يكشنبه در عسفان ماندند و پس از طى مسافت از آنجا و رسيدن به غميم ، پيادگان در مقابل پيغمبر صف بستند و از خستگى راه به دو شكوه نمودند . پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله آنان را به تند راه رفتن فرا خواند و چون چنين كردند ، اندكى احساس آرامش نمودند . روز دوشنبه در مرّ الظهران به سر بردند و هنگام غروب آفتاب به سرف رسيدند و نماز مغرب را نگزارده به مكّه درآمدند و چون به ثنيّتين گام نهادند ، شب را در آنجا سپرى ساختند و روز سه‌شنبه داخل مكه شدند . « 2 » پس از آنكه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله مناسك حج را انجام داد و با جمعيّتى كه به همراه آن

--> ( 1 ) . السيرة الحلبية : 3 / 283 ؛ سيرة احمد زينى دحلان : 3 / 3 ؛ تاريخ الخلفاء ، ابن جوزى جلد چهارم ؛ تذكرة خواص الامة 18 ؛ دائرة المعارف ، فريد وجدى : 3 / 542 . ( 2 ) . الامتاع ، مقريزى 513 - 517 .