داورى دربارهء سند حديث غدير تحقيق و پژوهشى كه در خلال مطالب گذشته صورت گرفت ، شما را بر اين آگاه ساخت كه گروههاى بسيار از علماى امّت و حفّاظ حديث و رؤساى مذاهب اهل سنّت و جماعت حديث غدير را روايت كردند و با اطمينان خاطر آن را پذيرفتند و گروهى ديگر نيز در قبال هرگونه شك و ترديد نسبت به آن ، دفاع و هوادارى كردند و به صحيح بودن اسنادهاى زيادى از طرق حديث مزبور و حسن بودن طرق ديگر و قوى بودن اسناد بعضى ديگر از طرق حديث حكم نمودند . در اين راستا ، گروهى از علماى بزرگ بر متواتر بودن آن تأكيد ورزيدند و كسانى را كه منكر اين معنى شدند ، مورد انتقاد و سرزنش قرار دادند . همچنين بر شما محقق شد و دانستيد كه برحسب آنچه بدان وقوف يافتيم ، يكصد و ده تن از صحابه حديث غدير را روايت كرده‌اند و پيش از اين ذكر شد كه حافظ سجستانى حديث مزبور را از يكصد و بيست تن از صحابه روايت نموده « 1 » و حافظ ابو العلاء همدانى آن را به دويست و پنجاه طريق روايت كرده است « 2 » و بر همين مقياس است روايت تابعين و محدثانى كه پس از ايشان آمدند . با اين اوصاف ، در احاديث مروى از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله هرگز حديثى را نخواهيد يافت كه به اين مرتبه از ثبوت و يقين و تواتر رسيده باشد .

--> ( 1 ) . ر ك : الغدير ( متن عربى / چ 5 ) : 1 / 155 . ( 2 ) . همان : 1 / 158 .