مولاه ، فعلىّ مولاه . اللهم وال من والاه و عاد من عاداه ، و انصر من نصره ، و اعن من اعانه روايت كرده است و عبارت حديث در نزد ابن مردويه كه به طور مرفوع از ابن عباس روايت شده ، چنين است : اللهم من كنت مولاه ، فعلىّ مولاه ، اللهم وال من والاه و عاد من عاداه و اخذل من خذله و انصر من نصره ، و احبّ من احبّه و ابغض من ابغضه . حديث مزبور در روايت ديگر از ابو نعيم در كتاب فضايل الصحابة از زيد بن ارقم و براء بن عازب به طور مرفوع چنين مذكور است : ألا انّ اللّه وليّى و أنا ولىّ كل مؤمن . من كنت مولاه ، فعلىّ مولاه . همين حديث را احمد در روايت ديگر آورده است و ابن حبّان و حاكم و حافظ ابو بشر اسماعيل بن عبد اللّه عبدى اصفهانى ، مشهور به سمويّه از ابن عباس ، از بريده نقل كرده‌اند و طبرانى در روايت ديگر از ابو طفيل ، از زيد بن ارقم روايت كرده است و ترمذى و حاكم هم به نقل آن از زيد بن ارقم پرداخته‌اند . سپس نامبرده گويد : اين حديث صحيح و مشهور است و حافظ ابو عبد اللّه محمّد بن احمد بن عثمان ذهبى تركمانى فارقى دمشقى به صحّت بسيارى از طرق حديث مزبور تصريح كرده است . اين حديث طرق بسيار زيادى دارد و حافظ ابو العباس احمد بن محمّد بن سعيد كوفى ، معروف به ابن عقده تمام طرق آن را در كتابى جداگانه گرد آورده است و احمد از ابو طفيل روايت كرده كه على ، كرم اللّه وجهه ، در رحبه مردم را جمع كرد و فرمود : . . . تا پايان داستان مناشدهء رحبه . 38 - مفتى شام ، عمادى حنفى دمشقى ( م 1171 ) حديث مزبور را از احاديث متواتر به شمار آورده و به طورى كه در آغاز كتابش گفته است ، آن را از ده تن از مشايخ و بيشتر به نقل از ترمذى و بزّار و احمد و طبرى و ابو نعيم و ابن عساكر و ابن عقده و ابويعلى روايت كرده است . « 1 » 39 - ابو العرفان ، صبّان شافعى ( م 1206 ) بعد از روايت حديث گويد : سى صحابى آن را از پيغمبر روايت كرده‌اند و بسيارى از طرق آن صحيح يا حسن است . « 2 » 40 - سيد محمود آلوسى بغدادى ( م 1270 ) گويد : بلى ، در نزد ما به ثبوت پيوسته كه

--> ( 1 ) . الصلاة الفاخرة 49 . ( 2 ) . اسعاف الراغبين - در حاشيهء نور الابصار 153 .