گزاف‌گويى ديگرى است ، چه در صفحات گذشته روايت راويان اين واقعه را ذكر كرديم كه همه از پيشوايان علم و حاملان تفسير و حافظان حديث و ناقلان تاريخ مىباشند و كتابهاى رجال و شرح حال بزرگان فضايل بسيارشان را در بر دارد و دانشمندان يكى پس از ديگرى مراتب درايت و شخصيّت آنان را ستوده‌اند . به هرحال ، نمىدانيم مقصود اين مرد از « اسناد ناشناس » چيست ؟ زيرا رواياتى كه در اين زمينه ذكر شد ، به حذيفة بن يمان « 1 » آن صحابى بزرگوار و سفيان بن عيينه « 2 » كه پيشوايى او در علم و حديث و تفسير و مورد اعتماد بودنش در روايت معروف است ، منتهى گشته است . اين از نظر شخصيّت كه بر خلاف تصور و ادعاى ابن تيميّه در نهايت شهرت و موصوف به وثاقت و امانت مىباشد . اما از لحاظ اسناد به اين دو نفر نيز ، حفّاظ و محدّثان و مفسّران و اهل تحقيق اين اسناد را شناخته و در خور ذكر و اعتماد دانسته و بدون ترديد و انكارى ، آيه‌اى از قرآن كريم و ذكر حكيم را بدين اسناد تفسير كرده‌اند . اينان از كسانى نيستند كه با اسنادهاى كم ارج و روايات پست و سست قرآن را تفسير كنند . بلى سابقه امر و روش اهل دانش چنين بوده است ، ولى ابن تيميه سند را منكر و ناشناس پنداشته و در متن آن نيز به مناقشه پرداخته است ، زيرا هيچ چيز از اين‌روش با برداشت نادرست او تطبيق نمىنمايد . وجه ششم از اشكالات ابن تيميّه از اين حديث چنين به دست مىآيد كه حارث نامبرده به سبب اعتراف به مبادى پنجگانهء اسلام ، خود مسلمان بوده و بالضرورة احدى از مسلمانان در عهد پيغمبر به عذاب مبتلا نشده است .

--> ( 1 ) . ر ك : الغدير ( متن عربى / چ 5 ) : 1 / 27 - 28 . ( 2 ) . همان : 1 / 80 .