13 - ابو السعود عمادى « 1 » ( م 982 ) در تفسيرش چنين نگاشته است : گويند درخواست‌كنندهء عذاب ، حارث بن نعمان فهرى نام داشته و جريان امر از اين قرار بوده است كه چون رسول خدا دربارهء على ، رضى اللّه عنه ، فرمود : من كنت مولاه ، فعلىّ مولاه ، و اين سخن به گوش او رسيد ، گفت : خداوندا اگر آنچه محمّد مىگويد ، حق است ، بر ما سنگى از آسمان ببار . بىدرنگ خدا سنگى بر او افكند كه به مغز سر او اصابت كرد و از عضو زيرين او بيرون شد و در دم جان سپرد . « 2 » 14 - شمس الدين شربينى قاهرى شافعى ( م 977 ) در تفسيرش گويد : در اين كسى كه از خدا طلب عذاب كرد ، اختلاف است . ابن عباس گفته كه او نضر بن حارث بوده و نيز گفته‌اند كه او حارث بن نعمان بوده است ، و جريان امر چنين بوده كه چون پيغمبر فرمود : من كنت مولاه ، فعلىّ مولاه ، خبرش به گوش او رسيد و بر شتر خود سوار شد تا به ابطح درآمد و شتر خود را خوابانيد ، سپس گفت : اى محمّد ، از جانب خدا به ما امر كردى كه به يكتايى خدا و رسالت تو شهادت دهيم ، قبول كرديم ؛ امر كردى كه پنج نوبت نماز بخوانيم و اموال خود را تزكيه نمائيم ، پذيرفتيم ؛ امر كردى كه همه ساله ماه رمضان را روزه بداريم ، قبول كرديم ؛ ما را به حج امر كردى ، پذيرا شديم ، آنگاه به اين امور اكتفا نكردى تا اينكه پسر عمّ خود را بر ما برترى دادى . آيا اين امر از ناحيهء تست يا از جانب خدا ؟ پيغمبر فرمود : قسم به خدايى كه جز او معبودى نيست ، اين امر جز از جانب خدا نيست . حارث برگشت ، در حالى كه مىگفت : خداوندا اگر آنچه محمّد مىگويد ، حق است ، بر ما از آسمان سنگى ببار يا عذابى دردناك بر ما فرو فرست . قسم به خداوند هنوز به شتر خود نرسيده بود كه خدا سنگى بر او افكند كه به مغز سر او اصابت كرد و از پشت او بيرون شد و او را كشت ، سپس اين آيه نازل شد : سَأَلَ سائِلٌ بِعَذابٍ واقِعٍ « 3 » . « 4 »

--> ( 1 ) . مولا محمد بن محمد بن مصطفى حنفى در سال 898 در قريه‌اى نزديك قسطنطنيه متولد شد . وى پس از آنكه علم آموخت ، متصدى امر قضاوت و فتوا شد و در دوران تصدى فتوا به سال 982 در قسطنطنيه وفات يافت . براى اطلاع از شرح حال او رجوع شود به : شذرات الذهب : 8 / 398 - 400 . ( 2 ) . ارشاد العقل السليم الى مزايا القرآن الكريم : 8 / 292 . ( 3 ) . معارج 70 / 1 . ( 4 ) . السراج المنير : 4 / 364 .