ملاقات كردم و به او گفتم : همانا از على ، رضى اللّه عنه ، شنيدم كه چنين مىگفت . زيد گفت : چه انكارى دارى ؟ بتحقيق من از رسول خدا شنيدم كه اين سخنان را دربارهء او مىفرمود . حافظ هيثمى اين حديث را به لحاظ سند و متن از احمد روايت كرده و رجال آن را صحيح خوانده و فطر بن خليفه را ثقه و مورد اعتماد دانسته است . « 1 » نسائى حديث مزبور را با بررسى طريق آن آورده گويد : خبر داد مرا از آن هارون بن عبد اللّه بغدادى حمّال ، از مصعب بن مقدام ، از فطر بن خليفه ، از ابو طفيل . همو آن را از ابو داود ، از محمّد بن سليمان ، از فطر ، از ابو طفيل به لفظ مذكور روايت كرده است . « 2 » ابو محمّد احمد بن محمّد عاصمى در زين الفتى حديث مزبور را به لفظ مذكور از استاد خود ابن الجلاب ، از ابو احمد همدانى ، از ابو عبد اللّه محمّد صفّار ، از احمد بن مهران ، از على بن قادم ، از فطر ، از ابو طفيل ، و نيز به طريق ديگر از استادش محمّد بن احمد ، از على بن ابراهيم بن على همدانى ، از محمّد بن عبد اللّه ، از احمد بن محمّد لبّاد ، از ابو نعيم ، از فطر ، از ابو طفيل روايت كرده است . كنجى به همين لفظ آن را از استاد خود يحيى بن ابى المعالى محمّد بن على قرشى ، از ابو على حنبل بن عبد اللّه بغدادى ، از ابو القاسم بن حصين ، از ابو على بن مذهب ، از ابو بكر قطيعى ، از عبد اللّه بن احمد ، از پدرش . . . تا آخر سند احمد روايت كرده است . « 3 » محب الدين طبرى آن را به لفظ مذكور روايت نموده و در پايان آن از قول راوى آمده است : به فطر گفتم كه بين اين گفتار و درگذشت او چند روز فاصله بود ؟ گفت : صد روز . « 4 » اين حديث را ابو حاتم با بررسى طريق آن آورده گويد : مقصود او در گذشته على بن ابى طالب « 5 » بوده است . ابن كثير و بدخشى اين حديث را از

--> ( 1 ) . مجمع الزوايد : 9 / 104 . ( 2 ) . الخصايص 17 . ( 3 ) . كفاية الطالب 13 . ( 4 ) . الرياض النضرة : 2 / 169 . ( 5 ) . در لفظ عاصمى چنين مذكور است : بين گفتار رسول خدا و درگذشت او چقدر فاصله بوده است ؟ بىترديد مقياس گرفتن صد روز با هيچ‌يك از دو موضوع : وفات رسول خدا و وفات امير المؤمنين سازش ندارد ، زيرا در مورد امير المؤمنين بايد گفت كه مناشدهء وى در اوايل خلافت ظاهرىاش به سال 35 صورت گرفته و بعد از آن تاريخ تقريبا پنج سال زندگى كرده است ، اما در مورد رسول خدا ترديد -