وى عالمى ربّانى است و در انواع علوم اسلامى متقن . روايت او نيكو و نقل او صحيح است و ديده نشده كه كسى در امر دينش او را نكوهش كرده باشد . ابن خلكان در تاريخش شرح حال او را نگاشته است . « 1 » در تفسير او به نام غريب القرآن حديث نزول آيهء سأل سائل « 2 » پيرامون واقعهء غدير آمده كه بعدا از نظر خواهد گذشت . 85 - محمّد بن كثير ، ابو عبد اللّه عبدى بصرى ( م 223 ) كه برادر سليمان بن كثير بوده و در سنّ صد سالگى درگذشته است . ابن حبّان گويد : نامبرده ثقه و فاضل است و خزرجى و ابن حجر نيز او را ثقه دانسته و كسى را نيافته‌اند كه تضعيفش نمايد . « 3 » در تهذيب از احمد نقل شده كه گفت : وى ثقه بوده و بر سنت پيامبر درگذشته است . حديث او در داستان مناشدهء رحبه به لفظ ابو طفيل خواهد آمد و حديثى از او نيز پيش از اين گذشت . « 4 » بنابراين ، طريق او صحيح و رجال او همگى ثقه مىباشند . 86 - موسى بن اسماعيل منقرى بصرى ( م 223 ) . از ابن معين نقل شده كه نامبرده مورد وثوق و اعتماد است و ابن حاتم به نقل از طيالسى آورده كه او مؤثّق و متصف به صدق است . ابن سعد نيز او را توثيق كرده و ابن حجر شرح حال او را به همين اوصاف ثبت نموده است . « 5 » حديث او در باب تهنيت به روايت ابن كثير بطريق صحيح و رجالى كه همگى ثقه هستند ، خواهد آمد . 87 - قيس بن حفص بن قعقاع ، ابو محمد بصرى ( م 227 ) . ابن معين و دارقطنى او را توثيق نموده‌اند . ابن حبّان او را از ثقات شمرده و بخارى دوازده حديث از او روايت كرده و ابن حجر شرح حالش را ثبت نموده است . « 6 » حديث او دربارهء آيه اكمال دين به روايت خطيب خوارزمى خواهد آمد .

--> ( 1 ) . وفيات الاعيان : 1 / 457 . ( 2 ) . معارج 70 / 1 . ( 3 ) . خلاصة تهذيب الكمال 295 ؛ التقريب 232 . ( 4 ) . ر ك : الغدير ( متن عربى / چ 5 ) : 1 / 16 ، 54 . ( 5 ) . تهذيب التهذيب : 1 / 334 . ( 6 ) . همان : 8 / 390 .