ميرزا أحمد الآشتياني

36

طرايف الحكم يا اندرزهاى ممتاز ( فارسى )

[ الحديث 60 خطبة لأمير المؤمنين عليه السّلام في التوحيد ] و فيه أيضا : في ذلك الباب ( التوحيد ) عن أبي عبد اللّه عليه السّلام ، عن خطبة لأمير المؤمنين عليه السّلام : و لو وهب ما تنفّست عنه معادن الجبال ، و ضحكت عنه أصداف البحار ، من فلزّ اللّجين و سبائك العقيان و نضائد المرجان لبعض عبيده ، لما أثّر ذلك في جوده ، و لا أنفد سعة ما عنده ؛ و لكان عنده من ذخائر الإفضال ما لا ينفده مطالب السّؤال ، و لا يخطر لكثرته على بال ، لأنّه الجواد الّذي لا تنقصه المواهب و لا يبخله إلحاح الملحّين ، و إِنَّما أَمْرُهُ إِذا أَرادَ شَيْئاً أَنْ يَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ « الحديث » . [ الحديث 61 عن أبى المعتمر مسلم بن اوس ، الحاضر مجلس علي عليه السّلام في خطبة منه في التوحيد ] و فيه أيضا : في ذلك الباب ( التّوحيد ) عن أبى المعتمر مسلم بن اوس ، الحاضر مجلس على عليه السّلام في خطبة منه : و كيف يوصف بالأشباح ، و ينعت بالألسن

--> ( 1 ) 60 - و نيز در همان جلد و باب : ( از كتاب توحيد ) از حضرت صادق عليه السّلام روايت شده كه امير المؤمنين عليه السّلام در ضمن خطبه خواندن فرمودند : اگر خداوند ببخشد آنچه را كه معادن كوهها از آنها گرانبها شده است ، و لب باز كرده از آن ، صدفهاى درياها ( براى گرفتن دانه‌هاى بارانى كه مرواريد ميشوند ) از نقره و قطعات طلا و مرواريدهاى بر هم نهاده را به بعضى از بندگانش ، در جود و سخاى او تأثيرى نميكند ، و تمام نميكند گنجايش آنچه را كه نزد اوست ( از اقسام نعمتها ) و البته نزد خداوند است از ذخيره‌هاى نعمتهاى افزون مقدار بىپايانى كه تمام نميكند آن را مقصودهاى سئوال‌كنندگان ، و بواسطهء زياديش بخاطر كسى نيايد ، براى اينكه اوست بخشنده‌اى كه كم نكند دارائى او را بخششها ، و بخيل نمىگرداند او را اصرار اصراركنندگان ( يعنى چون هر ممكنى دارائى او محدود است بنا بر اين هر صاحب جود و بخششى چون اصرار در عطاء نمايد بواسطهء خوف بر نقص و تمامى دارائيش ، پس از مقدار جود و بخشش ، بخل ورزد و عطا كم كند ، ليكن خداوند چون دارائيش محدود نيست و غير متناهى است و غنى بالذات مىباشد هر قدر به بندگانش در دنيا و آخرت بذل و بخشش فرمايد چون بيم نقصان در او نيست لذا بخل عارض ذات اقدسش نشود ) و بفرمان تكوينى ( يعنى بافاضهء وجود ) هر چه را بخواهد موجود مىكند ( زيرا چگونگى ايجاد نمودن اينست كه بخشش از منعم حقيقى بيايد بطورى كه از وى چيزى كاسته نگردد ، و در بازگشت چيزى بر وى نيفزايد ) . ( 2 ) 61 - و نيز در همان جلد و باب : ( از كتاب توحيد ) از ابى المعتمر مسلم بن اوس كه در مجلس على عليه السّلام حضور داشت در يكى از سخنرانىهاى حضرت نقل كرده كه