المحقق السبزواري
836
روضة الانوار عباسى ( در اخلاق و شيوه كشور دارى ) ( فارسى )
قرار داده حدّ و مرتبهء او را ، و فريضهء او را از عمل و اجر در كتاب خود يا سنّت پيغمبر خود كه حضرت رسول صلّى اللّه عليه و إله اعلام به آن نموده ، و عهدى از خداى يا حضرت مصطفى نزد ما محفوظ است . » غرض آن است كه بر هريك از اين طبقات امرى چند لازم است ، و از جهت ايشان بر واليان و طبقات ديگر امرى چند لازم ، و تفصيل آن را خداى عز و جلّ مقرّر نموده و آن نزد ما محفوظ است . « فالجنود بإذن اللّه حصون الرّعيّة ، و زين الولاة ، و عزّ الدّين ، و سبل الأمن ، و ليس [ 209 آ ] تقوم « 1 » الرّعيّة إلّا بهم . » يعنى : « سپاهيان به فرمان خداى حصارهاى رعيّتند كه رعيّت به حصن ايشان از آفات خصوم محروس باشد ، و زيب و آرايش واليان و حكّامند ، و عزّت و ارجمندى دينند ، و راههاى امنيّت مسلمينند ، يعنى ، به سبب ايشان مسلمانان را امنيّت حاصل است - و قائم نمىشود رعيّت ، الّا به ايشان - يعنى ، اگر سپاه نباشد امر رعيّت را قوام و قيامى نخواهد بود . » « ثمّ لا قوام للجنود ، إلّا بما يخرج اللّه لهم من الخراج الّذي يقوون به على جهاد عدوّهم ، و يعتمدون عليه فيما يصلحهم ، و يكون من وراء حاجتهم . » « هيچ قوام و نظامى نيست لشكريان را ، الّا به آنچه خداى تعالى از جهت ايشان بيرون آورده و مقرّر داشته كه آن خراجى است كه به سبب آن توانا مىشوند بر جهاد دشمنان خود - چه به سبب آن تهيّهء آلت و عدّت و اسب و سلاح جهت حرب مىكنند - و بر آن خراج اعتماد دارند در چيزى كه مصلح حال ايشان است در معاش - يعنى ، كفايت مىشود مهمّات معاش و مطالب ايشان به مواجب و مرسومى كه از خراج ديوان دارند - و حاجات ايشان موقوف بر آن است . »
--> ( 1 ) . در اصل « ثمّ لا تقوم » نوشته شده و بعد روى آن خط كشيده شده است . اينجا از ديگر نسخ نقل شد .