لقاى خود از عقاب خود و الم عذاب خود . پس ، به درستى كه خداى عز و جلّ به تو احسان كرده و بر تو واجب ساخته رأفت و مهربانى به آن كسانى كه ايشان را رعيّت تو ساخته و از تو رعايت ايشان خواسته ؛ و لازم گردانيده بر تو عدل نسبت به ايشان ، و قيام به اداى حقّ ايشان ، و اقامت حدود در ايشان ، و دفع آفت و ظلم از ايشان و از حريم ايشان و بيضهء ايشان ، و حفظ كردن خونهاى ايشان ، و امن داشتن راههاى ايشان ، و داخل ساختن رحمت بر ايشان . و خداى عز و جلّ مؤاخذه مىكند تو را به آنچه فرض گردانيده بر تو ، و تو را بر آن بازمىدارد و از آن سؤال مىكند و ثواب مىدهد تو را بر آن به آنچه مقدّم داشته و آنچه مؤخّر داشته . پس ، فارغ گردان جهت آن فهم و عقل خود را ، و تو را از آن هيچ شاغلى مشغول ندارد كه به درستى كه آن سر امر تو و هلاك كار تو است ، و اول چيزى است كه خداى عز و جلّ تو را موفّق سازد به آن از جهت رشد و راه يافتن تو . و بايد كه اوّل چيزى كه بر نفس خود لازم سازى و افعال خود را به آن منسوب كنى ، مواظبت بر آن چيزى باشد كه خداى عز و جلّ بر او فرض گردانيده است ، از مواظبت بر پنج نماز و آن را با مردم به طريق جماعت به‌جا آوردن در مواقيت نمازها بر سننى كه مقرّر است ، چون اسباغ وضو « 1 » و افتتاح به ذكر خداى عز و جلّ در نماز و ترتيل قرائت و تمكّن در ركوع [ 189 ب ] و سجود و تشهّد و صدق و اخلاص در رأى و نيّت . و تحريص كن بر نماز كسانى را كه با تو باشند و در تحت فرمان تو باشند كه به درستى كه نماز چنان است كه خداى عز و جلّ فرموده : إِنَّ الصَّلاةَ تَنْهى عَنِ الْفَحْشاءِ وَ الْمُنْكَرِ « 2 » يعنى : « به درستى كه نماز نهى مىكند و بازمىدارد از فحشا و منكر . » غرض آن است كه نماز منشأ آن مىشود كه نمازگزارنده از فعلها و كارهاى بد باز ايستد . و چون مواظبت بر نماز به‌جا آورى و امر به آن نمايى ، تابع آن « 3 » و در عقب آن درآر اخذ به سنن حضرت رسول اللّه صلّى اللّه عليه و إله و پيروى كردن اخلاق آن حضرت و بيرون « 4 » كردن آثار صالحان گذشتگان كه بعد از آن حضرت بوده‌اند . و هرگاه بر تو امرى وارد شود ،

--> ( 1 ) . يعنى ، وضو را به تمامى انجام دادن و حقّ هر عضوى را در وضو به‌جا آوردن . ( 2 ) . عنكبوت : 45 . ( 3 ) . در اينجا در نسخه مج كلمهء « گرد » اضافه شده است . ( 4 ) . در اصل و مج همين‌گونه ، به صورت « بيرون » ، آمده امّا در مر به « پيروى » تغيير داده شده است .