المحقق السبزواري
604
روضة الانوار عباسى ( در اخلاق و شيوه كشور دارى ) ( فارسى )
امام محمّد باقر عليه السّلام بر ما گذشت . روز ديگر به خدمت آن حضرت رفتم . فرمود : خ چه بود آن مجلسى كه ديروز تو را ديدم كه در آنجا نشسته بودى ؟ خ گفتم : خ فداى تو شوم . اين قاضى نسبت به ما طريقهء اكرام مرعىّ مىدارد . گاهى با او مجالست مىكنم . خ فرمود : چه چيز تو را ايمن از آن ساخته كه لعنت نازل شود و شامل همهء اهل مجلس گردد . » و از حضرت امام محمّد باقر عليه السّلام منقول است كه فرموده كه ، « بود در بنى اسرائيل قاضيى كه حكم مىكرد ميانهء ايشان به حقّ . وقتى كه او را مرگ حاضر شد ، به زن خود گفت : « هرگاه من بميرم ، مرا غسل ده و كفن كن و بر سريرى گذار و روى مرا بپوشان . » چون آن مرد فوت شد ، زن بدان طريق عمل نمود و لمحهاى مكث كرد . آنگاه ، روى او را بگشود كه نظرى به او كند . ناگاه ، ديد كه كرمى بينى او را پارهپاره مىكند . آن زن را از اين حال فزعى عارض شد . چون شب شد ، شوهر را در خواب ديد كه به او مىگفت كه ، « فزعناك ساخت تو را آنچه ديدى ؟ » گفت : « آرى . » گفت : « اگرچه تو را فزع عارض شد از آنچه ديدى ، امّا آن به سبب ميلى كه مرا به جانب برادر تو بههم رسيد ، عارض شد كه آن برادر تو با خصمى نزد من آمدند و چون نشستند نزد من ، گفتم : خ خدايا ! چنان كن كه حقّ به طرف او باشد و حكم متوجّه بر خصم او باشد . خ به سبب اين ميل و هوى ، اين حال عارض شد . » پس ، بنابراين ، بر پادشاه لازم است كه كسان كه قابل اين شغل عظيم نباشند ، نصب نكند و مردم نادان كه عارف به قواعد و احكام شرع نباشند يا طامع باشند و امين و متديّن نباشند و طمع در اموال مسلمانان كنند و به سبب طمع رشوه و ملاحظهء جانب اقويا و اغنيا ، جانب ضعيفان فروگذارند و در احكام شرع غلط كنند و مداهنه « 1 » نمايند و طرف منظور دارند ، نصب ننمايد . و هرگاه كسان كه قابل و مستعدّ اين كار باشند نصب كند ، چند امر نسبت به ايشان مراعات كند : اوّل آنكه وجه معاشى از جهت ايشان مقرّر دارد كه محتاج به آن نباشند كه طمع در اموال مسلمانان كنند . ديگر آنكه در تقويت ايشان بكوشد و چنان كند كه احكام ايشان متّبع باشد و هيچيك از احكام عرف سر از اطاعت ايشان نپيچند ، و امرا و حكّام معتبر به
--> ( 1 ) . اظهار كردن چيزى خلاف باطن .