المحقق السبزواري
598
روضة الانوار عباسى ( در اخلاق و شيوه كشور دارى ) ( فارسى )
در اشتداد و زيادتى اين مرضها سازند و بسا فطرتهاى صحيح و ذهنهاى مستقيم را كه به اين علّتها مبتلا سازند و به اين امراض عليل گردانند و راهزنى طالبان راه حقّ كنند . و جمعى كثير از طلبهء علوم و محصّلان فنون بر ايشان گرد آيند و ايشان را بستايند و ايشان را از اهل تحقيق و تدقيق گمان كنند ، بلكه ايشان را سرآمد علما و بهترين متقدّمان و متأخّران دانند ، چه ايشان را مرتبهاى بلند از كمال ، كه به آن تمييز ميانهء مراتب اهل دانش و كاملان توانند نمود ، حاصل نشده و به تمويهات « 1 » و تلبيسات اين گروه فريفته شدهاند و عمرها صرف مغلطه و تشكيك و جدال و مناقشات لفظى مىنمايند و خانههاى عنكبوتى ساخته ، از عاقبت وخيم و خاتمت ذميم اين مسلك غافلند ؛ و باشد كه بالكلّيه انكار حكيمان و دانشمندان و عاقلان كنند و به بعضى مواد مغالطه و طرف تشكيك كه هم از سخنان و مقرّرات ايشان فراهم آوردهاند ، زود انكار ايشان كنند ؛ و باشد كه جميع علمها را انكار كنند و گويند علوم دقيقه بهجايى نمىرساند و به غير از مناقشه و شك ثمرهاى نمىدهد . و اكثر خلق تمييز مردم دانا و حكيم و كسان ديگر كه متشبّه به ايشانند نتوانند كرد و همه را به يك نحو قياس كنند ، و بر ملوك و سلاطين نيز تمييز اين بغايت دشوار باشد و اين تمييز نتوانند كرد ، ليكن بر ملوك لازم است كه اكرام و احترام همهء طبقات اهل علم [ 155 ب ] مىنموده باشند و از فوايد و بركات علميهء طبقات اهل دانش و اصحاب فنون منتفع مىشده باشند و سخنان و فوايد ايشان مىشنيده باشند و در اين باب ذكر جميل و ثواب جزيل و منافع و فوايد دنيوى و اخروى ايشان را حاصل مىشود . و اگر توفيق و سعادت ازلى ايشان را مساعدت نمايد و در مشيّت ازليّه عنايت ربّانى شامل بعضى از ملوك گردد ، حقّ - جلّ و علا - نحوى خواهد كرد كه او را به عالم ربّانى و حكيم صحيح راه نمايد تا از بركات فوايد او ، كه دنيا و آخرت را شامل است ، انتفاع يابد و قدرآراى صحيحه و افكار عليّهء او را بداند و بشناسد . و اگر از غيب اين مساعدت نيابد ، بارى از بركات علما هجرت ننمايد تا ثمرات آن در دنيا و آخرت بچيند و ببيند . و اكثر اوقات ، جمعى از اهل حديث و فقه كه بيش از ظواهر بعضى آيات و احاديث
--> ( 1 ) . دروغآراييها ، نيرنگسازيها .