المحقق السبزواري
464
روضة الانوار عباسى ( در اخلاق و شيوه كشور دارى ) ( فارسى )
مىفرمايد : خ وَ أَمَّا بِنِعْمَةِ رَبِّكَ فَحَدِّثْ « 1 » خ يعنى : خ شكر نعمتهاى خداى عز و جلّ را به فعل ظاهر و شايع سازيد خ . يعنى ، زينت و بهاى نعمتهاى خداى عز و جلّ بر شما ظاهر و نمايان باشد ، بهتر است از آنكه به گفتن شكر نعمت كنيد ، و حال آنكه خداى عز و جلّ فرموده كه ، خ به نعمت پروردگار خود حديث كنيد خ . ايضا حضرت فرموده كه ، « انّ اللّه جميل ؛ يحبّ الجمال و يحبّ ان يرى اثر نعمه على عبده . » « 2 » يعنى : « خداى عز و جلّ جميل است و جمال را - يعنى ، خوبى و زينت را - دوست مىدارد . و دوست مىدارد كه ببيند اثر نعمت خود را بر بنده . » و حضرت صادق عليه السّلام فرموده كه ، « هرگاه خداى عز و جلّ انعام كند بر بنده به نعمتى ، پس آن نعمت بر او ظاهر باشد او مسمى مىشود به حبيب اللّه محدّث بنعمة اللّه . و هرگاه انعام كند بر بنده به نعمتى و بر او ظاهر نباشد ، مسمّى مىشود به بغيض اللّه مكذّب بنعمة اللّه . » چون حضرت امير المؤمنين - صلوات اللّه عليه - اين سخن فرمود ، عاصم گفت : « يا امير المؤمنين ! پس ، به چه سبب شما اختصار فرمودهايد در مطعوم خود بر خشونت - يعنى ، غليظى - و در ملبوس بر زبرى ؟ » حضرت فرمود كه ، « ويحك ! خداى عز و جلّ فرض گردانيده بر امامان و واليان عدل كه تقدير كنند نفسهاى خود را به ضعيفان خلق تا مختلط نسازد فقير را فقر او . » پس ، عاصم بن زياد عبا را بينداخت و جامهء نيكو بپوشيد . و بعضى از خلفاى بنى اميّه و بنى عباس و غيرهم منظور داشتهاند كه در ايّام پادشاهى خود طريقهء حضرت امير المؤمنين را متّبع ساخته ، در مأكول و ملبوس و ساير امور به تنگى بگذرانند . از آن جمله عمر بن عبد العزيز است كه از خلفاى بنى اميّه است و در ايّام خلافت خود نيكوسيرت بود . و سبّ حضرت امير المؤمنين - صلوات اللّه عليه - كه از زمان معاويه تا آن وقت به امر بنى اميّه در بلاد اسلام معمول بود ، عمر بن عبد العزيز بر طرف كرد و فدك را به اولاد حضرت فاطمه عليها السّلام او ردّ نمود . بعضى نقل كردهاند كه از ميراث پدر مال بسيار يافته بود و پيش از خلافت متنعّم بود . چون خلافت يافت ، بفرمود تا ايتام و مساكين شهر را جمع نمودند و جميع اموال خود بر ايشان قسمت كرد . پس ، از
--> ( 1 ) . الضحى : 11 . ( 2 ) . الكافى ، ج 6 ، ص 438 .