المحقق السبزواري
392
روضة الانوار عباسى ( در اخلاق و شيوه كشور دارى ) ( فارسى )
شرم آمد . حضرت فرمود : خ خريدهاى از جهت عيالت و خود جهت ايشان برداشتهاى . و اللّه كه اگرنه اهل مدينه مىبودند - يعنى ، اگر تعيير « 1 » و سرزنش اهل مدينه نمىبود بنابر آنكه ايشان نسبت به اشراف و اكابر عيب مىدانند - من دوست مىداشتم كه بخرم چيزى از جهت عيال و خود بردارم خ . » و در خبر است كه حضرت نوح عليه السّلام در كشتى بود و آنچه خدا مىخواست در آن كشتى بود و كشتى از جانب خداى عز و جلّ مأمور بود . طواف خانهء كعبه كرد و حضرت نوح عليه السّلام آن كشتى را به خود گذاشت . خداى عز و جلّ وحى فرستاد به كوهها كه ، « مىگذارم كشتى بندهء خود نوح را بر يكى از شماها . » كوهها تطاول « 2 » و سربلندى نمودند و كوه جودى « 3 » تواضع نمود . كشتى سينهء خود را بر آن كوه زد . حضرت نوح عليه السّلام فرمود : « اى پروردگار ! اصلاح كن . » نصر بن احمد [ حكومت : 301 - 303 ق . ] ، از ملوك سامانيّه ، پسر خود را وصيّت كرد كه ، « اى فرزند دلبند ! اگر مىخواهى كه مملكتى كه با مشقّت بسيار به دست آوردهايم و سلطنتى كه عمر عزيز در تمهيد قواعد آن مصروف داشتهايم سالها با تو بماند ، بر خزانه اعتماد مكن كه مال در معرض زوال است و بر لشكر دل منه كه مرد سپاهى منقلب الحال [ است ] . تكيه در دوام ملك و قوام حكم بر كرم نماى و در تواضع افزاى كه تواضع و كرم دو دامند مر دلهاى مردمان را ؛ و هر دل كه صيد يكى از اين دو دام شد ، روى رهايى ندارد . و تواضع آن است كه كسى عزّت و احترام خود را منظور نداشته ، ديگران را عزيز و محترم دارد و كسى كه در واقع بزرگ و عالىمرتبه باشد ، او را از تواضع نقصى نرسد و مرتبهء او از آن كم نشود ، بلكه تواضع او را رفيع سازد و بر درجه و مرتبهء او بيفزايد و شوكت و منزلت او نزد خالق و خلايق زياد گردد . و تواضع از همهكس نيكو مىنمايد و از اهل دولت و سلطنت ، خصوصا ملوك ، نيكوتر و زيباتر ، چه پيرايهء بزرگى تواضع است . »
--> ( 1 ) . سرزنش . ( 2 ) . گردنكشى كردن . ( 3 ) . كوهى مشرف بر جزيرهء ابن عمر در جانب شرقى دجله از اعمال موصل .