المحقق السبزواري

36

روضة الانوار عباسى ( در اخلاق و شيوه كشور دارى ) ( فارسى )

الارشاد ناميده و به‌همين جهت به صاحب ذخيره مشهور شده است . به ادّعاى نويسندهء روضات الجنّات ، بيشتر الفاظ و عبارات اين كتاب از مدارك الاحكام ، اثر سيد نور الدين على بن حسن موسوى ، گرفته شده است . كفاية الفقه اثر ديگر اوست كه در حقيقت تتمّهء ذخيره است . شرح وى بر زبدة الاصول شيخ بهايى از جمله كارهاى او و نشانگر مهارتش در اصول فقه است . بر شمار تأليفات سبزوارى بايد حاشيهء او بر اثرى از ابن سينا و شرحى بر يكى از نگاشته‌هاى وى را افزود ؛ يكى بر الهيات شفا و ديگرى بر شرح اشارات . دو رساله در واجب عينى بودن نماز جمعه به خامهء او در دست است كه يكى به زبان عربى و ديگرى به فارسى است . اين موضوع چنان در آن روزگار تب‌وتابى داشته كه در لوايح روضة الانوار ، جايى كه نويسنده مناسبتى يافته ، به نقل آن پرداخته است . على رضا شيرازى ، مشهور به تجلّى ، در باب نماز جمعه و منع آن در زمان غيبت و در ردّ نظرات محقّق ، رساله‌اى به فارسى تحرير كرده است . رسالهء فارسى الخلافيه نگارش ديگر سبزوارى است كه به خلافات اصحاب پيامبر صلّى اللّه عليه و إله پرداخته است . رساله‌اى در غسل و رساله‌اى ديگر در تعيين و اندازه‌گيرى ظهر شرعى و كتابى به فارسى در ادعيه و آداب و اعمال ماه به نام مفاتيح النّجاة در زمرهء نوشته‌هاى او هستند . شايد كتاب اخير همان باشد كه از آن به جامع الزيارات عباسى ياد كرده‌اند و وى به اشارهء شاه عباس دوم ساخته و پرداخته است . تأليف رساله‌اى در تحريم غنا موجب گرديد شيخ على بن شيخ محمّد بن شيخ حسن ، صاحب حاشيهء شرح لمعه در رساله‌اى شديدا بر آراى او در مورد غنا و ديگر چيزها بتازد و چنان كه مرسوم آن دوره بوده ، سبزوارى را به جهل و نادانى نسبت دهد . به اعتقاد شيخ على از جمله اتهامات وى تساهل دينى و مخالفت با آراى جمهور است در مسائلى نظير نجاست اهل كتاب ، زاده شده از پدر و مادر كافر ، و مجسّمه و مجبّره ، نجس بودن خمر ، زمان غروب ، وجوب خمس در زمان غيبت ، باطل شدن روزه با غبار غليظ و وارد كردن مقام ابراهيم در طواف و جز آنها كه سبزوارى در همهء اين موضوعات آرايى خاص داشته است . همچنين شيخ على براى نماياندن وسعت بىاطلاعى محقق ، او را متهم به جهل نسبت به مبادى زبان عربى و قرائت قرآن كرده و شواهدى بر مدّعاى خود آورده است .