محبوب همهء دلها است ، و اگرنه مردم بر عيب او مطّلع شوند آن عيب در برابر هنر سخاوت چندان نمىيابند . و آن حضرت فرموده كه ، « الكرم افضل الشّيم . » « 1 » يعنى : « كرم بهترين خصلتهاست . » و فرموده كه ، « الايثار اشرف الكرام . » « 2 » يعنى : « ايثار كردن و ديگرى را بر خود در منافع اختيار كردن شريفترين كرمهاست . » و فرموده : « البخل بالموجود سوء الظّن بالمعبود . » « 3 » يعنى : « بخل ورزيدن به چيزى كه موجود است ، بدگمانى است به معبود در عوض دادن . » چه اگر كسى اعتقاد داشته باشد كه آنچه مىدهد بيشتر و بهتر از آن از جانب خداى عز و جلّ مىيابد ، بخل نخواهد ورزيد . و نيز آن حضرت فرموده كه ، « الجبن و الحرص و البخل غرائز سوء يجمعها سوء الظّن باللّه . » « 4 » يعنى : « بددلى و ترسندگى و حرص و بخل خلقى چندند كه جامع ايشان است بدگمانى به خداى عز و جلّ » چه بيدل بر حفظ ربّانى واثق نيست ، و حريص بر تقدير ارزاق معتمد نى ، و بخيل خلف و عوض را معتقد نى . و فرموده كه ، « السّخاء تمحض الذّنوب و تجلب محبّة القلوب . » « 5 » يعنى : « سخا مىگدازد گناهان را و جلب مىكند محبّت دلها را . » و فرموده كه ، « السّخاء و الشّجاعة غرائز شريفة يضعها اللّه سبحانه فى من احبّه و امتحنه . » « 6 » يعنى : سخاوت و شجاعت خلقى چند شريفند كه مىگذارد خداى عز و جلّ آن را در كسى كه او را دوست داشته و امتحان نموده . » و فرموده : « المال يكرم صاحبه ما بذله و يهينه ما يبخل به . » « 7 » يعنى : « مال گرامى مىكند صاحب خود را ، مادام كه او را بذل نمايد و خوار مىسازد او را ، مادام كه به او بخل ورزد . » و فرموده : « الكرم ايثار عذوبة الثّناء على حبّ المال و اللّوم ايثار حبّ المال على لذة الحمد و الثّناء . » « 8 » يعنى : « كريم بودن برگزيدن عذوبت ثناست بر دوست داشتن مال ، و لئيم بودن برگزيدن دوستى مال است بر لذّت حمد و ثناء . »

--> ( 1 ) . همان ، ش 915 . ( 2 ) . همان ، ش 916 . ( 3 ) . همان ، ش 1258 . ( 4 ) . همان ، ش 1837 . ( 5 ) . همان ، ش 1738 : « السخاء يمحّص الذنوب و يجلب . . . » . ( 6 ) . همان ، ش 1820 . ( 7 ) . همان ، ش 1838 . ( 8 ) . همان ، ش 1843 .