محبّت خداوند نسبت به بندگانش و معناى آن ( 1 ) بدان شواهد بسيارى در قرآن است كه دلالت دارد بر اين كه خداوند بنده‌اش را دوست مىدارد ، از اين رو ناگزير بايد معناى اين دوستى را دانست ، و ما پيش از توضيح اين معنا شواهد محبّت او را ذكر مىكنيم : فرموده است : يُحِبُّهُمْ وَ يُحِبُّونَهُ « 1 » ؛ و نيز : إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الَّذِينَ يُقاتِلُونَ فِي سَبِيلِهِ صَفًّا « 2 » ؛ و نيز إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ التَّوَّابِينَ وَ يُحِبُّ الْمُتَطَهِّرِينَ « 3 » . از اين رو خداوند متعال قول آنانى را كه مدّعى شدند محبوب خدايند رد كرده و فرموده است : فَلِمَ يُعَذِّبُكُمْ بِذُنُوبِكُمْ « 4 » . از پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله روايت شده كه فرموده است : هرگاه خداوند بنده‌اى را دوست بدارد ، هيچ گناهى به او زيان نمىرساند ، و توبه كنندهء از گناه مانند كسى است كه هيچ گناهى نكرده است . سپس اين آيه را تلاوت فرمود : إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ التَّوَّابِينَ « 5 » ؛ معناى اين آيه آن است كه هرگاه خداوند او را دوست بدارد پيش از مرگ توبه او را مىپذيرد و گناهان گذشته‌اش اگر چه بسيار باشد به او زيانى نمىرساند چنان كه پس از قبول اسلام كفر پيش از آن تأثير ندارد . همچنين خداوند آمرزش گناه را شرط محبّت قرار داده و فرموده است : قُلْ إِنْ كُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللَّهَ فَاتَّبِعُونِي يُحْبِبْكُمُ اللَّهُ وَ يَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ « 6 » . پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله فرموده است : « خداوند دنيا را به آن كه او را دوست مىدارد و به آن كه او را دوست نمىدارد مىدهد ليكن ايمان را تنها به كسى مىدهد كه خداوند او را دوست مىدارد . » « 7 » و نيز فرموده است : « كسى كه براى خداوند فروتنى كند خدا به او رفعت مىدهد و كسى كه تكبّر ورزد خدا او را پست مىگرداند ، و آن كه زياد ياد خدا كند خداوند او را

--> ( 1 ) مائده / 54 : . . . آنها را دوست مىدارد و آنها ( نيز ) او را دوست مىدارند . ( 2 ) صفّ / 4 : خداوند كسانى را دوست دارد كه در حالى كه در صف قرار دارند در راه او پيكار مىكنند . ( 3 ) بقره / 222 : خداوند توبه كنندگان را دوست دارد ، و پاكان را ( نيز ) دوست مىدارد . ( 4 ) مائده / 18 : پس چرا شما را در برابر گناهانتان مجازات مىكند . ( 5 ) مؤلف كتاب الفردوس آن را نقل كرده ليكن فرزند او در مسندش آن را ذكر نكرده است ، المغنى ، ابن ماجه قسمت دوم آن را از حديث ابن مسعود نقل كرده كه پيش از اين ذكر شده است . ( 6 ) آل عمران / 31 : بگو اگر خدا را دوست مىداريد از من پيروى كنيد تا خدا شما را دوست بدارد و گناهانتان را ببخشد . . . ( 7 ) المستدرك حاكم ، ج 1 ، ص 33 و ج 4 ، ص 165 و پيش از اين ذكر شده است .