الفيض الكاشاني
389
راه روشن ترجمه كتاب المحجه البيضاء فى تهذيب الاحياء ( فارسى )
دوزخ مىافكنند ) روزى است كه تَجِدُ كُلُّ نَفْسٍ ما عَمِلَتْ مِنْ خَيْرٍ مُحْضَراً وَ ما عَمِلَتْ مِنْ سُوءٍ تَوَدُّ لَوْ أَنَّ بَيْنَها وَ بَيْنَهُ أَمَداً بَعِيداً « 1 » ، روزى است كه هر كسى مىداند چه چيزى از نيكى و بدى حاضر كرده و آنچه را مقدّم و مؤخّر داشته مىبيند ، روزى است كه زبانها گنگ مىشود و جوارح به سخن در مىآيد ، روزى است كه ياد آن سرور پيامبران را پير كرده است . چه به او گفتند : تو را مىبينيم كه پير شدهاى ، فرمود : « سوره هود و واقعه و مرسلات و عمّ يتسائلون و اذا الشّمس كوّرت مرا پير كرده است » . « 2 » بنابراين اى خوانندهء غافل ! بهرهء تو از قرآن تنها اين است كه قرآن را گرد مىآورى و زبان را بدان مىجنبانى امّا اگر در آنچه مىخوانى بينديشى سزاوار تو اين است كه از بيم چيزى كه موى سرور پيامبران صلّى اللّه عليه و آله را سپيد كرد زهرهات بتركد ، و چون در خواندن قرآن به حركت زبان بسنده كردهاى از ثمرات آن محروم شدهاى . قيامت يكى از چيزهايى است كه در قرآن ذكر شده و خداوند برخى از سختيها و گرفتاريها و اكثر نامهاى آن را در قرآن بيان كرده است تا از كثرت نامهاى آن به بسيارى معانى آن آگاهى يا بى ، چه منظور تكرار اسامى و القاب نيست بلكه مقصود هشدار به خردمندان و انديشمندان است . لذا در هر نامى از نامهاى قيامت و هر صفتى از صفات آن رازى نهفته است ، از اين رو در دانستن معانى آن كوشا باش ، و ما اكنون نامهاى آن را براى تو جمع آورى و ذكر مىكنيم : روز قيامت ، روز حسرت ، روز ندامت ، روز محاسبه ، روز مسائله ، روز مسابقه ، روز منافسه ، روز مناقشه ، روز زلزله ، روز دمدمه ، روز صاعقه ، روز واقعه ، روز قارعه ، روز راجفه ، روز رادفه ، روز غاشيه ، روز داهيه ، روز آزفه ، روز حاقّه ، روز طامّه ، روز صاخّه ، روز طلاق ، روز فراق ، روز مساقّ ، روز قصاص ، روز تناد ، روز حساب ، روز مآب ، روز عذاب ، روز فرار ، روز قرار ، روز لقاء ، روز بقاء ، روز قضاء ، روز جزا ، روز بلا ، روز بكاء ، روز حشر ، روز وعيد ، روز عرض ، روز وزن ، روز حقّ ، روز حكم ، روز فصل ، روز جمع ، روز بعثت ، روز فتح ، روز خزى ، روز عظيم ، روز عقيم ، روز عسير ، روز دين ، روز يقين ، روز نشور ، روز مصير ، روز نفخه ، روز صيحه ، روز رجفه ، روز رجّه ، روز زجره ، روز سكره ، روز فزع ، روز جزع ، روز منتهى ، روز مأوى ، روز ميقات ، روز معاد ، روز مرصاد ، روز قلق ، روز عرق ، روز افتقار ، روز
--> ( 1 ) آل عمران / 30 : روزى كه هر كس آنچه را از كار نيك انجام داده حاضر مىبيند و دوست مىدارد ميان او و آنچه از اعمال بد انجام داده فاصله زمانى باشد . ( 2 ) ترمذى آن را حديثى حسن و حاكم آن را صحيح دانسته و پيش از اين ذكر شده است .