اعضايش عجايبى است كه از برانگيختن و باز گردانيدن او در قيامت بسيار شگفت انگيزتر است ، از كسى كه اين همه قدرت را در صنع خداوند مشاهده مىكند چگونه مىتواند قدرت و حكمت خداوند را در مسائل قيامت انكار كند ؛ و اگر در ايمان تو فتورى است با توجّه به آفرينش نخست خود نظر كن كه آفرينش دوّم نظير آن بلكه آسانتر از آن است ؛ و اگر ايمان تو به آن قوى است دلت را به اين هولها و خطرها كه در پيش رو دارى متوجّه كن و در آنها بينديش و عبرت گير تا آسايش و قرار از دلت رخت بندد و به آمادگى براى عرض اعمال به پيشگاه خداوند جبّار بپردازد ؛ و نخست در اين بينديش كه چگونه از شدّت نفخهء صور كه يك صيحه بيش نيست و گوش ساكنان گورها را مىكوبد قبرها از روى مردگان شكافته شده و مردگان يكباره برانگيخته مىشوند . اكنون تصوّر كن كه تو با چهره‌اى دگرگون و تنى سراسر خاك آلود از گور برجسته‌اى در حالى كه از شدّت اين صيحه بهت زده شده و چشمانت را به سوى آن خيره كرده‌اى ، و خلايق يكباره از گورهايشان كه در آنها بلاهاى طولانى ديده‌اند برخاسته‌اند و علاوه بر غم و اندوه بسيار و شدّت انتظار براى دانستن سرانجام كار خود از كثرت بيم و هراس زبانشان بند آمده است ، چنان كه خداوند مىفرمايد : وَ نُفِخَ فِي الصُّورِ فَصَعِقَ مَنْ فِي السَّماواتِ وَ مَنْ فِي الْأَرْضِ إِلَّا مَنْ شاءَ اللَّهُ ثُمَّ نُفِخَ فِيهِ أُخْرى فَإِذا هُمْ قِيامٌ يَنْظُرُونَ « 1 » ؛ و نيز : فَإِذا نُفِخَ فِي الصُّورِ فَلا أَنْسابَ بَيْنَهُمْ يَوْمَئِذٍ وَ لا يَتَساءَلُونَ « 2 » ؛ و نيز : فَإِذا نُقِرَ فِي النَّاقُورِ ، فَذلِكَ يَوْمَئِذٍ يَوْمٌ عَسِيرٌ « 3 » ؛ و نيز : وَ يَقُولُونَ مَتى هذَا الْوَعْدُ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ ما يَنْظُرُونَ إِلَّا صَيْحَةً واحِدَةً تَأْخُذُهُمْ وَ هُمْ يَخِصِّمُونَ ، فَلا يَسْتَطِيعُونَ تَوْصِيَةً وَ لا إِلى أَهْلِهِمْ يَرْجِعُونَ ، وَ نُفِخَ فِي الصُّورِ فَإِذا هُمْ مِنَ الْأَجْداثِ إِلى رَبِّهِمْ يَنْسِلُونَ ، قالُوا يا وَيْلَنا مَنْ بَعَثَنا مِنْ مَرْقَدِنا هذا ما وَعَدَ الرَّحْمنُ وَ صَدَقَ الْمُرْسَلُونَ « 4 » . و اگر در

--> ( 1 ) زمر / 68 : و در صور دميده مىشود و تمام كسانى كه در آسمانها و زمين هستند مىميرند مگر كسانى كه خدا بخواهد سپس بار ديگر در صور دميده مىشود ، ناگهان همگى به پا مىخيزند و در انتظار ( حساب و جزا ) هستند . ( 2 ) مؤمنون / 102 : هنگامى كه در صور دميده مىشود هيچ گونه نسبى ميان آنها نخواهد بود ، و از يكديگر تقاضاى كمك نمىكنند ( چون كارى از كسى ساخته نيست ) . ( 3 ) مدّثّر / 8 و 9 : هنگامى كه در صور دميده شود ، آن روز روز سختى است . ( 4 ) يس / 48 تا 53 : و مىگويند اگر راست مىگوييد وعدهء ( قيامت ) كى خواهد بود ؟ ( امّا ) جز اين انتظار نمىكشند كه يك صيحه عظيم آسمانى آنها را فرو گيرد در حالى كه مشغول جدال ( در امور دنيا ) هستند ، و ( چنان غافلگير مىشوند كه حتى ) نمىتوانند وصيّتى كنند يا به سوى خانواده خود باز گردند . ( بار ديگر ) در صور دميده مىشود آنها ناگهان از قبرها به سوى ( دادگاه ) پروردگارشان مىشتابند ، مىگويند اى واى بر ما ! چه كسى ما را از خوابگاهمان برانگيخت ( آرى ) اين همان است كه خداوند رحمان وعده داده بود و فرستادگان ( او ) راست گفته‌اند .