الْبُرُوجِ « 1 » . وَ السَّماءِ وَ الطَّارِقِ ، وَ ما أَدْراكَ مَا الطَّارِقُ النَّجْمُ الثَّاقِبُ « 2 » . وَ السَّماءِ ذاتِ الْحُبُكِ « 3 » . وَ السَّماءِ وَ ما بَناها « 4 » ؛ و نيز : وَ الشَّمْسِ وَ ضُحاها « 5 » ، فَلا أُقْسِمُ بِالْخُنَّسِ ، الْجَوارِ الْكُنَّسِ « 6 » ، وَ النَّجْمِ إِذا هَوى « 7 » ، فَلا أُقْسِمُ بِمَواقِعِ النُّجُومِ ، وَ إِنَّهُ لَقَسَمٌ لَوْ تَعْلَمُونَ عَظِيمٌ « 8 » . و دانسته‌اى كه گذشتگان و آيندگان از شناخت عجايبى كه در نطفهء كثيف است عاجز مانده‌اند ليكن با اين همه خداوند به آن سوگند ياد نكرده پس چه گمان دارى دربارهء چيزى كه خداوند به آن قسم خورده و روزيها را بدان نسبت داده و فرموده است : وَ فِي السَّماءِ رِزْقُكُمْ وَ ما تُوعَدُونَ « 9 » ، و كسانى را كه در آن مىانديشند ستوده و فرموده است : وَ يَتَفَكَّرُونَ فِي خَلْقِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ « 10 » . پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله فرموده است : واى بر كسى كه اين آيه را بخواند سپس آن را به سبيل خود بكشد » « 11 » يعنى : بدون تفكّر از آن بگذرد . و نيز خداوند اعراض كنندگان از آن را نكوهش كرده و فرموده است : وَ جَعَلْنَا السَّماءَ سَقْفاً مَحْفُوظاً وَ هُمْ عَنْ آياتِها مُعْرِضُونَ « 12 » . بنابراين ميان همهء درياها و زمين با آسمان چه نسبتى مىتواند وجود داشته باشد چه آنها به زودى دستخوش دگرگونى مىشوند ليكن آسمانها تا آنگاه كه خداوند مقدّر فرموده سخت و محكم برقرار و از دگرگونى و تغيير محفوظند ، از اين رو خداوند آن را سقف محفوظ ناميده و فرموده است : وَ جَعَلْنَا السَّماءَ سَقْفاً مَحْفُوظاً ، و نيز : وَ بَنَيْنا فَوْقَكُمْ سَبْعاً شِداداً

--> ( 1 ) بروج / 1 : سوگند به آسمان كه داراى برجهاى بسيار است . ( 2 ) طارق / 1 و 2 و 3 : سوگند به آسمان و كوبنده شب ، و تو نمىدانى كوبنده شب چيست ؟ همان ستاره درخشان و شكافنده تاريكيها . ( 3 ) ذاريات / 7 : قسم به آسمان كه داراى چين و شكنهاى زيباست . ( 4 ) شمس / 1 و 5 : سوگند به آسمان و كسى كه آن را بنا كرده است ، به خورشيد و گسترش نور آن سوگند . ( 5 ) شمس / 1 و 5 : سوگند به آسمان و كسى كه آن را بنا كرده است ، به خورشيد و گسترش نور آن سوگند . ( 6 ) تكوير / 15 و 16 : سوگند به ستارگانى كه باز مىگردند ، حركت مىكنند و از ديده‌ها پنهان مىشوند . ( 7 ) نجم / 1 : سوگند به ستاره هنگامى كه افول مىكند . ( 8 ) واقعه / 75 و 76 : سوگند به جايگاه ستارگان و محل طلوع آنها ، و اين سوگندى است بسيار بزرگ اگر بدانيد . ( 9 ) ذاريات / 22 : روزى شما در آسمان است و آنچه به شما وعده داده مىشود . ( 10 ) آل عمران / 191 : . . . و در اسرار آفرينش آسمانها و زمين مىانديشند . ( 11 ) پيش از اين ذكر شده است . ( 12 ) انبياء / 32 : و آسمان را سقفى محفوظ قرار داديم ليكن آنها از آيات روگردانند .