كه مخالف هواى نفس باشد غير قابل تصوّر دانسته و انكار كرده و گفته‌اند : اگر رضا به هر چيزى به سبب آن كه فعل خداست ممكن باشد بايد انسان به كفر و گناه نيز راضى باشد . گروهى به اين سخن فريفته شده و رضا به فسق و فجور و ترك اعتراض و انكار را از باب تسليم به قضاى الهى دانسته‌اند ؛ و اگر اين اسرار براى كسى كه تنها به شنيدن ظواهر شرع اكتفا مىكند روشن مىشد پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله براى ابن عبّاس دعا نمىكرد و نمىگفت : « خداوندا ! او را در دين فقيه و به تأويل دانا گردان « 1 » » . از اين رو ما نخست فضيلت رضا سپس داستانهايى از احوال راضيان و بعد از حقيقت رضا و چگونگى تصوّر در آنچه مخالف نفس باشد بيان مىكنيم و پس از آنها به ذكر آنچه گمان مىكنند كه از كمال رضاست و از آن نيست مانند ترك دعا و سكوت بر گناه مىپردازيم . بيان فضيلت رضا ( 1 ) امّا آنچه در آيات آمده آن است كه خداوند فرموده است : رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَ رَضُوا عَنْهُ * « 2 » ؛ و نيز : هَلْ جَزاءُ الْإِحْسانِ إِلَّا الْإِحْسانُ « 3 » و منتهاى احسان رضامندى از بنده است ، و آن ثواب رضاى بنده از خداست ؛ و نيز : وَ مَساكِنَ طَيِّبَةً فِي جَنَّاتِ عَدْنٍ وَ رِضْوانٌ مِنَ اللَّهِ أَكْبَرُ « 4 » ، خداوند رضاى خود را برتر از جنّات عدن بهشتهاى جاويد ) قرار داده چنان كه خود را بالاتر از نماز شمرده و فرموده است : إِنَّ الصَّلاةَ تَنْهى عَنِ الْفَحْشاءِ وَ الْمُنْكَرِ وَ لَذِكْرُ اللَّهِ أَكْبَرُ « 5 » . بنابر اين همان طورى كه مشاهده مذكور در نماز بزرگتر از نماز است رضاى پروردگار بهشت برتر از بهشت مىباشد بلكه آن غايت مطلوب ساكنان بهشت است . در حديث آمده است : خداوند بر مؤمنان تجلّى مىكند و مىفرمايد از من بخواهيد ، مىگويند : « اى پروردگار ! رضاى تو را مىخواهيم » « 6 » . درخواست رضا پس از نظر بيانگر نهايت برترى و فضل آن است چه

--> ( 1 ) مسند احمد و پيش از اين در بخش علم ذكر شده است . ( 2 ) مائده / 119 : خداوند از آنها خشنود است و آنها ( نيز ) از خداوند خشنودند . ( 3 ) رحمان / 60 : آيا پاداش نيكى جز نيكى است ؟ ( 4 ) توبه / 73 : و مسكنهاى پاكيزه‌اى در بهشتهاى عدن ( نصيب ) آنها كرده‌ام و رضا ( و خشنودى ) خدا ( از همهء آنها ) برتر است . ( 5 ) عنكبوت / 45 : نماز ( انسان را ) از زشتيها و منكرات باز مىدارد و ذكر خدا برتر است . ( 6 ) عراقى گفته است : بزّار و طبرانى آن را در الاوسط از حديث انس نقل كرده‌اند و در سند آن ضعف وجود دارد .