الفيض الكاشاني

79

راه روشن ترجمه كتاب المحجه البيضاء فى تهذيب الاحياء ( فارسى )

مىگويند : آيا نديدى چگونه آبروى او را بردم ؟ و مناظره كننده در مناظره‌اش مىگويد : آيا نديدى چگونه رسوايش كردم و چگونه بديهايش را بر ملا ساختم تا شرمنده شد ، و چگونه او را خفيف و ناچيز كردم و چگونه مطلب را بر او مشتبه ساختم ؟ و بازرگان مىگويد : آيا نديدى چگونه مال مغشوش را به او فروختم ، و چگونه او را فريب دادم و چگونه مغبونش كردم و چگونه او را تحميق كردم ؟ اين سخنان و امثال اينها صغاير را كباير مىكند ، زيرا گناهان مهلكند و بنده هنگامى كه مرتكب گناه مىشود و شيطان در وادار كردن او به ارتكاب آن پيروز مىگردد بايد بنده به سبب غلبهء دشمن بر او و دور شدن از درگاه حق تعالى مصيبت زده و متأسّف باشد ؛ چه بيمارى كه از شكسته شدن ظرف داروى خود براى رهايى از سختى آشاميدن آن شادمان شود اميدى به بهبود او نيست . 4 - به پرده پوشى و حلم خداوند و مهلتى كه به او داده است اعتنا نكند ( 1 ) و نداند كه خداوند به سبب خشم خود بر او به وى اين مهلت را مىدهد تا بر گناهانش بيفزايد . او مىپندارد كه قدرت او بر ارتكاب گناه لطفى از سوى خداوند به اوست . اين بدان سبب است كه خود را از مكر خداوند ايمن مىبيند و به آنچه موجب غرور به خدا مىشود نادان است ، چنان كه فرموده است : وَ يَقُولُونَ فِي أَنْفُسِهِمْ لَوْ لا يُعَذِّبُنَا اللَّهُ بِما نَقُولُ حَسْبُهُمْ جَهَنَّمُ يَصْلَوْنَها فَبِئْسَ الْمَصِيرُ . « 88 » 5 - گناهى را كه مرتكب مىشود اظهار و پس از ارتكاب ، آن را بازگو كند ( 2 ) و يا آن را در حضور ديگرى به جا آورد ، چه آن جنايتى است كه بر پرده‌اى كه خداوند او را بدان پوشانيده است وارد مىكند ، و موجب تحريك رغبت در بدى است براى كسى كه آن را مىشنود و يا آن را مىبيند ، زيرا اين دو نيز گناهند و به آن مىپيوندند و در نتيجه گناهش شدّت و وسعت مىيابد ، و اگر مرتكب شونده ، ديگرى را بدين گناه ترغيب و يا وادار كند و اسباب ارتكاب آن را برايش فراهم سازد چهارمين گناه را مرتكب شده و كار او سخت و دشوار ، مىگردد . در خبر آمده است : « همهء مردم در عافيت مىباشند جز آشكار كنندگان گناه ، يكى از آنان شب را در گناهى گذرانده كه خداوند پرده بر آن انداخته است ليكن او چون بامداد شود پرده را از روى آن بر مىدارد و گناهش را بازگو

--> ( 88 ) مجادله / 8 : . . . و در دل مىگويند چرا خداوند ما را به سبب گفته‌هايمان عذاب نمىكند ؟ جهنّم براى آنها كافى است به آن وارد مىشوند و بد جايگاهى است .