است ، چه حقّ در ذات خويش جز يكى نيست ، و تعيين اندازهء توانگرى ممتنع است ، لذا غايت ممكن تعيين تقريبى آن است ، و اين كار نيز جز با تقسيم‌بنديى كه همهء نيازمندان را فرا گيرد ميسّر نيست ، از اين رو مىگوييم : پيامبر خدا ( ص ) فرموده است : فرزند آدم تنها در سه چيز حقّ دارد : « طعامى كه وجود او را قوام بخشد ، جامه‌اى كه عورتش را بپوشاند و خانه‌اى كه او را در خود جاى دهد و زياده بر اينها را حساب است . » « 88 » ما براى بيان نيازها و انواع و مقدار و اوقات آنها اين سه احتياج را اصل قرار مىدهيم : انواع نيازها : عبارت است از همين سه چيز و آنچه در همين معنا و براى اين مقصود باشد به آنها ملحق مىشود حتّى كرايه‌اى را كه مسافر در صورت ناتوانى از پياده‌روى مىدهد و امور ديگرى نظير آن ملحق به همين نيازهاست ، و نيز عيال و فرزند و همهء كسانى كه كفالت آنها بر او واجب است ملحق به اويند . مقدار : در تهيّهء لباس بايد آنچه را در خور اهل دين است رعايت شود كه عبارت است از يك دست لباس مركّب از يك پيراهن و دستار و شلوار و كفش ، و از هر جنسى جز يكى مورد نياز او نيست . اثاث خانه را نيز بايد بر همين مبنا قياس كرد . نبايد جامهء نازك بخواهد و در آن جا كه ظروف سفال كفايت مىكند نبايد خواهان ظروف مس و روى باشد چه از داشتن آنها بىنياز است . بايد از نظر تعداد به يك عدد ، و از حيث جنس به پست‌ترين انواع آن به طورى كه زياد از حدّ معمول خارج نباشد اكتفا كند . طعام : مقدار آن در روز يك مدّ است و اين را شرع معيّن كرده است . و نوع آن هر چيزى است كه بتواند خوراك شود هر چند از جو باشد ، و خورش هميشه زيادى امّا قطع آن بكلّى موجب ضرر است ؛ از اين رو در پاره‌اى احوال رخصت داده شده است . مسكن : كمترين آن چيزى است كه از حيث مقدار كافى باشد بدون اين كه آرايش آن در نظر گرفته شود ، و سؤال از مردم براى آراستن و توسعه دادن خانه ، در حكم سؤال در حال بىنيازى است . امّا در مورد اوقات : نسبت به آنچه در حال حاضر بدان نياز دارد اعمّ از خوراك يك شبانه‌روز و جامه‌اى كه بپوشد و خانه‌اى كه در آن سكنا كند شكّى نيست ، ليكن سؤال او براى آينده سه صورت دارد :

--> ( 88 ) پيش از اين ذكر شده است .