الفيض الكاشاني

425

راه روشن ترجمه كتاب المحجه البيضاء فى تهذيب الاحياء ( فارسى )

1 - در فردا به آن نياز پيدا مىكند . 2 - پس از چهل يا پنجاه روز آينده بدان محتاج مىشود . 3 - پس از گذشت يك سال بدان احتياج دارد . ترديدى نيست كسى كه كفاف خود و عائله‌اش را - اگر عائله داشته باشد - براى مدّت يك سال داشته باشد سؤال او حرام است ، چه داشتن كفاف يك سال نهايت توانگرى است و مقدار پنجاه درهم كه در حديث آمده بر همين مورد حمل شده است ، زيرا پنج دينار براى شخص منفرد اگر ميانه‌روى كند هزينهء يك سال او را كافى است ، و اگر عائله‌مند باشد بسا كفايت نكند ليكن چنانچه پيش از سال محتاج شود و قدرت بر سؤال داشته باشد و فرصت آن از دست نمىرود سؤال كردن او جايز نيست ، چه او در حال حاضر نيازى ندارد و بسا تا فردا زنده نماند ؛ در اين صورت بدون آن كه نيازى داشته باشد سؤال كرده است ، در حالى كه طعام يك شبانه‌روز او را كافى است و خبرى كه مشعر به اين مقدار است بر همين مورد حمل شده است . امّا چنانچه فرصت سؤال از دست مىرود و اگر تأخير كند كسى پيدا نخواهد شد كه به او چيزى بدهد سؤال برايش مباح مىشود ، چه اميد يك سال ديگر زيستن آرزوى دورى نيست ، و او از اين كه سؤال را به تأخير اندازد بيم دارد كه مضطرّ شود و از تهيّهء ما يحتاج خود ناتوان گردد . اگر بيم عجز از سؤال در آينده ضعيف باشد و آنچه مورد سؤال اوست در حدّ ضرورت نباشد سؤال او خالى از كراهت نيست ، شدّت و ضعف اين كراهت بر حسب درجات ضعف اضطرار و بيم از دست رفتن فرصت و طول مدّتى است كه در آن نيازمند سؤال مىشود و اينها قابل ضبط و تعيين نيست و منوط به اجتهاد شخص است كه در حال خويش بنگرد و ميان خود و خدا از دلش فتوا بخواهد و اگر سالك راه آخرت است به آن عمل كند . هر چه يقين انسان نيرومندتر و وثوق او به رسيدن روزى در آينده كاملتر و قناعتش به قوت روزانه بيشتر باشد درجه‌اش نزد خداوند برتر است . ترس از آينده در حالى كه خداوند قوت روزانهء تو و عائله‌ات را مىدهد تنها ناشى از ضعف يقين و گوش دادن به تهديدهاى شيطان است ، و خداوند فرموده است : فَلا تَخافُوهُمْ وَ خافُونِ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ ؛ « 89 » و نيز : الشَّيْطانُ يَعِدُكُمُ الْفَقْرَ وَ يَأْمُرُكُمْ بِالْفَحْشاءِ وَ اللَّهُ يَعِدُكُمْ مَغْفِرَةً مِنْهُ وَ فَضْلًا .

--> ( 89 ) آل عمران / 175 : . . . از آنها نترسيد و تنها از من بترسيد اگر ايمان داريد .