و استغن عن كلّ ذى قربى و ذي رحم * إنّ الغنىّ من استغنى عن النّاس « 43 » و نيز گفته شده است : يا جامعا مانعا و الدّهر يرمقه * مقدّرا أىّ باب منه يغلقه « 44 » مفكّرا كيف تأتيه منيته * أغاديا أم بها يسري فتطرقه « 45 » جمعت مالا ففكّر هل جمعت له * يا جامع المال أيّاما تفرّقه « 46 » المال عندك مخزون لوارثه * ما المال مالك إلّا يوم تنفقه « 47 » أرفه ببال فتى يغدو على ثقة * إنّ الّذى قسّم الارزاق يرزقه « 48 » فالعرض منه مصون ما يدنّسه * و الوجه منه جديد ليس يخلقه « 49 » إنّ القناعة من يحلل بساحتها * لم يلق في ظلّها همّا يؤرّقه « 50 » فضيلت فقر بر توانگرى ( 1 ) مىگويم : غزّالى در بيان فضيلت فقر بر توانگرى نخست به ذكر سخنانى كه در اين باره گفته شده و شرح اختلاف و دلايل آنها پرداخته و سخن را به درازا كشانيده كه چون در نقل آنها فايده‌اى نيست از آنها صرف‌نظر مىكنيم . سپس مىگويد : حقيقت مطلب همان است كه ما آن را در كتاب صبر ذكر كرده‌ايم و آن اين است : هر چيزى كه ذات آن مراد نيست بلكه به خاطر غير آن خواسته مىشود بايد با همان چيزى كه مراد

--> ( 43 ) اى گرد آورنده و بازدارنده كه روزگار به او مىنگرد - در حالى كه اندازه‌گيرى مىكند كه كدام در را از آن ببندد . ( 44 ) اى گرد آورنده و بازدارنده كه روزگار به او مىنگرد - در حالى كه اندازه‌گيرى مىكند كه كدام در را از آن ببندد . ( 45 ) مىانديشد كه مرگش چگونه فرا مىرسد - بامداد يا شبانگاه در خانه‌اش را خواهد كوفت . ( 46 ) مالى گرد آورده‌اى بينديش كه آنها را - اى گردآورنده مال براى روزهايى جمع كرده‌اى كه آنها را در آن مىپراكنى . ( 47 ) مالى كه نزد توست اندوخته براى وارث است - مال از آن تو نيست جز روزى كه آن را انفاق كنى . ( 48 ) چقدر آسوده دل است جوانمردى كه مطمئنّ است - قسمت كنندهء روزى روزى او را مىدهد . ( 49 ) پس آبروى او محفوظ است و چيزى آن را آلوده نمىكند - و چهرهء او تازه است و كهنه و فرسوده نيست . ( 50 ) هر كس در ساحت قناعت فرود آيد - در سايهء آن غمى نمىبيند كه او را بىخواب گرداند .