الفيض الكاشاني
376
راه روشن ترجمه كتاب المحجه البيضاء فى تهذيب الاحياء ( فارسى )
اگر قصد تو از خوراك نيرو گرفتن براى عبادت خدا باشد چنان كه قصد تو از قضاى حاجت همين است ، نشانهء اين قصد در سه چيز از امر خوراك تو ظاهر مىشود : وقت ، مقدار و جنس خوراك . امّا وقت : كمترين آن اين است كه در شبانه روز به يك بار خوردن بسنده كنى و بر گرفتن روزه مواظبت داشته باشى . مقدار : اين كه بر ثلث شكم چيزى نيفزايى . جنس : آن كه خوراكهاى لذيذ را طلب نكنى و به آنچه اتّفاق افتد قناعت ورزى . اگر بر رعايت اين سه امر توانايى يافتى و زحمت ارضاى شهوتها و لذّتها از تو ساقط شد خواهى توانست شبهات را ترك كنى و جز از حلال نخورى ، چه حلال كمياب است شهوتها را كفايت نمىكند . امّا لباس : بايد مقصود تو از آن دفع سرما و گرما و پوشيدن عورت باشد ، و هر چه سرما را از سر تو رفع كند اگر چه كلاهى باشد كه به يك دانق « 103 » تهيّه شود چنانچه بيشتر از آن را طلب كنى فضولى و زيادهروى كردهاى و اين امر روزگار تو را تباه مىكند و تو را براى تحصيل آن گاهى با كسب و زمانى با استفاده از حرام و شبههناك به مشغوليّتى دايمى و رنجى پايدار دچار مىسازد و ديگر چيزهايى كه سرما و گرما را از تن تو دور مىكند به همين گونه قياس كن . و هر چيزى كه فايدهء لباس از آن حاصل مىشود چنانچه به سبب پستى جنس و كمى ارزش بدان اكتفا نكنى پس از آن ديگر براى تو موقف و بازگشتى نخواهد بود بلكه از كسانى خواهى بود كه شكم آنها را چيزى جز خاك پر نمىكند . مسكن - نيز به همين گونه است . اگر به آنچه اين مقصود را برآورده مىكند بسنده كنى براى تو كافى خواهد بود كه آسمان سقف و زمين قرارگاه تو باشد ، و اگر گرما يا سرما بر تو غلبه كند به مسجدها رو آورى ، امّا اگر مسكنى خاصّ بخواهى اين خواست تو به درازا مىكشد و بيشتر عمرت در آن صرف مىشود ، و عمر تنها سرمايهء تو است . آنگاه اگر اين مقصود برايت ميسّر شود چنانچه قصد تو از ديوار غير از آن باشد كه ميان تو و چشمها حايل شود و منظور تو از سقف جز اين باشد كه تو را در برابر ريزش بارانها حفظ كند ، و ديوارها را بالا ببرى و سقفها را آرايش دهى بىشكّ در گودالى درافتادهاى كه رهايى تو
--> ( 103 ) دانق : يك ششم درهم - م .