الفيض الكاشاني

264

راه روشن ترجمه كتاب المحجه البيضاء فى تهذيب الاحياء ( فارسى )

هم كمك كنند و از همديگر سود برند ؛ و سران و قاضيان و شحنگان و رهبران بازارها را منظّم كرده ، مردم را به رعايت قانون عدل وادار و به مساعدت و هميارى ملزم ساخته‌اند به طورى كه آهنگر از گوشت فروش و نان فروش و ديگر شهروندان نفع مىبرد و همگى از آهنگر سود مىبرند . حجّام به كشاورز و كشاورز به حجّام نفع مىرساند و هر يك از ديگرى سود مىبرد ، همان گونه كه اعضاى تن به يكديگر كمك مىكنند و به هم سود مىرسانند ؛ و اين به سبب نظم و اجتماع و انضباط مردم تحت رهبرى پادشاه و داخل بودن در جماعت اوست . و نيز بينديش چگونه خداوند پيامبران را برانگيخت تا پادشاهان را كه به صلاح آورندهء رعايا هستند به صلاح آوردند و قانونهاى شرع الهى را در حفظ عدالت ميان مردم و آيينهاى سياست را در ضبط و نظم ايشان به آنان آموختند و از احكام امامت و سلطنت و قوانين فقه آنچه را مايهء هدايت آنها در اصلاح امور دنياست براى آنان روشن ساختند اضافه بر آنچه در اصلاح امور دين آنان را راهنمايى كرده‌اند . و بنگر چگونه خداوند پيامبران را به وسيلهء فرشتگان و فرشتگان را به وسيلهء يكديگر ارشاد و اصلاح كرده است تا به فرشتهء مقرّبى مىرسد كه ميان او و خداوند هيچ واسطه‌اى نيست . آرى نانوا خمير را مىپزد ، آسيابان گندم را آرد مىكند ، برزگر زراعت را درو مىكند ، آهنگر آلات كشاورزى را مىسازد ، نجّار آلات آهنگرى را تهيّه مىكند به همين گونه همهء صنعتگران اسباب خوردنيها را فراهم مىكنند . پادشاهان ارباب صنايع را اصلاح مىكنند ، دانشمندان پادشاهان را به صلاح مىآورند ، پيامبران دانشمندان را كه وارثان آنها هستند ارشاد مىكنند و فرشتگان پيامبران را به صلاح وا مىدارند و اين رشته به همين گونه ادامه دارد تا به حضرت ربوبيّت كه مصدر هر نظام و منبع هر حسن و جمال و منشأ هر ترتيب و تأليف است مىرسد . همهء اينها نعمتهايى از نعم ربّ الأرباب و مسبّب الأسباب است و اگر به مقتضاى وَ الَّذِينَ جاهَدُوا فِينا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنا « 57 » فضل و كرم او نبود به شناخت همين مقدار اندك از نعمتهاى او راه نمىيافتيم ، و اگر نه اين بود كه ما را بازداشته است از اين كه طمع احاطه بر كنه نعمتهاى او را داشته باشيم و به آن چشم

--> ( 57 ) عنكبوت / 69 : و آنها كه در راه ما ( با خلوص نيّت ) جهاد كنند قطعا آنان را به راه خود هدايت خواهيم كرد .