وَ لا يُنْفِقُونَها فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَبَشِّرْهُمْ بِعَذابٍ أَلِيمٍ . « 61 » هر كس با درهم و دينار ظرف زرّين و سيمين فراهم كند كفران نعمت كرده و وضع او بدتر از كسى است كه درهم و دينار را گنج كرده و اندوخته است ، زيرا او مانند كسى است كه حاكم شهر را در كار جولاهگى و كنّاسى به بيگارى بگيرد و به كارهاى پستى كه جز فرومايگان به آنها اقدام نمىكنند وادارد و اگر او را زندانى كنند از اين آسانتر است ، توضيح مطلب آن كه سفال ، آهن ، قلع و مس توانند در حفظ ماليّات از تباهى جانشين زر و سيم شوند چه مقصود از ظروف نگهدارى مايعات است ليكن سفال و آهن را نمىتوان در راه هدفى كه درهم و دينار در آن به كار مىرود جانشين ساخت ، و كسى كه اين مطلب برايش روشن نيست گفتار پيامبر خدا ( ص ) را گوشزد او مىكنند كه : « هر كس در ظرف طلا و نقره بنوشد ، مانند آن است كه آتش دوزخ را در شكم خود سرازير مىكند . » « 62 » و نيز هر كس درهم و دينار را با ربا داد و ستد كند نعمت خدا را كفران و ستم كرده است ، زيرا آنها براى غير خودشان آفريده شده‌اند نه براى خودشان و خود آنها مقصود نيستند و كسى كه عين آنها را مورد تجارت قرار دهد بر خلاف حكمتى رفتار كرده كه در وضع آنها مورد نظر است ، و طلب درهم و دينار براى چيزى كه براى آن وضع نشده‌اند ظلم است ؛ في المثل كسى كه جامه دارد ليكن نقدى ندارد با جامه نمىتواند خوراك يا ستورى بخرد و بسا كه با جامه طعام و ستور نفروشد و فروشنده به نقدى نياز داشته باشد كه بتواند آن را در راه مقصودش به كار برد ، زيرا درهم و دينار وسيله براى چيزهاى ديگرى هستند و خود آنها مقصود نيستند و موقعيّت آنها در اموال مانند موقعيّت حروف در كلام است ، چنان كه نحويها گفته‌اند : حرف آن است كه براى معنايى در غير خود آمده باشد ، و نيز مانند موقعيّت آينه نسبت به رنگهاست . امّا كسى كه داراى وجه نقد است چنانچه جايز باشد كه آنها را با نقد معامله كند اين كار را هدف خويش قرار خواهد داد و در نتيجه نقد در نزد او مقيّد خواهد ماند و به صورت گنج درخواهد آمد ؛ چه توقيف حاكم و پيك ستم است همچنان كه زندانى كردن آنها ستم است . بنابر اين فروختن نقد به نقد هيچ معنايى ندارد جز آن كه بخواهند

--> ( 61 ) توبه / 35 : و آنها را كه طلا و نقره را گنجينه ( و ذخيره ) مىسازند و در راه خدا انفاق نمىكنند به مجازات دردناك بشارت ده . ( 62 ) صحيح مسلم ، 6 / 134 ، از حديث امّ سلمه .