اين كه دو فرشته به چهار آواز با يكديگر سخن مىگويند يكى از آن دو مىگويد : كاش اين مردم آفريده نشده بودند ؛ دومى مىگويد : اكنون كه آفريده شده‌اند كاش مىدانستند براى چه آنها را آفريده‌اند ؛ بار ديگر اوّلى مىگويد : حال كه نمىدانند براى چه آفريده شده‌اند كاش به آنچه مىدانند عمل كنند » ، و در روايتى است : « بنشينند و آنچه را دانسته‌اند مذاكره كنند ، ديگر بار دومى مىگويد : اكنون كه به آنچه مىدانند عمل نمىكنند كاش از عملكرد خود توبه مىكردند » . يكى از پيشينيان گفته است « 4 » : و نيز يكى ديگر گفته است : هيچ بنده‌اى گناهى نمىكند جز اين كه محلّ گناه او در زمين از خدا اجازه مىخواهد كه او را فرو برد ، و آسمانى كه سقف اوست اجازه مىخواهد كه بر روى او درافتد خداوند به زمين و آسمان مىفرمايد از بندهء من دست باز داريد و او را مهلت دهيد ، چه شما او را نيافريده‌ايد و اگر او را آفريده بوديد به او رحم مىكرديد ؛ شايد او توبه كند و من او را بيامرزم ؛ باشد كه اعمال شايسته به جا آوردن و من سيّئات او را به حسنات مبدّل كنم و اين معناى قول حقّ تعالى است كه فرموده است : إِنَّ اللَّهَ يُمْسِكُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ أَنْ تَزُولا وَ لَئِنْ زالَتا إِنْ أَمْسَكَهُما مِنْ أَحَدٍ مِنْ بَعْدِهِ . « 5 » احاديث و اخبار در نكوهش گناهان و ستايش توبه‌كاران از شماره و بيرون است و موعظه‌گو اگر وارث پيامبر ( ص ) است بايد در وعظ خود از آنها بهره بسيار گيرد ، چه پيامبر خدا ( ص ) دينار و درهمى به جا نگذاشت و علم و حكمت به جا گذاشت و هر عالمى به اندازهء آنچه از اينها به وى رسيده از او ارث برده است . دوم - بيان سرگذشت پيامبران و پيشينيان و مصايبى كه به سبب گناه بر آنها گذشته است و ذكر آنها در دلهاى مردم بسيار مؤثّر و سود آنها آشكار است مانند چگونگى احوال آدم ( ع ) و گناه او و آنچه پس از اخراج از بهشت ديد تا آن‌جا كه روايت شده است هنگامى كه از ميوهء درختى كه از آن نهى شده بود تناول كرد حلّه‌هاى بهشتى از تن او پريد و عورت او آشكار شد ، و تاج و پيشانى بند از روى او شرم كردند بالا روند جبرئيلى

--> ( 4 ) هنگامى كه بنده مرتكب گناهى مىشود فرشتهء سمت راست كه فرمانده فرشتهء سمت چپ است به فرشتهء مذكور مىگويد تا مدت شش ساعت از نوشتن گناه او خوددارى كند ، اگر در طول اين مدت توبه و استغفار كند گناه او نوشته نمىشود و اگر طلب آمرزش نكرد بر او نوشته خواهد شد . ( 5 ) فاطر / 41 : خداوند آسمانها و زمين را نگاه مىدارد تا از نظام خود منحرف نشوند و هرگاه منحرف شوند كسى جز او نمىتواند آنها را نگاه دارد .