الفيض الكاشاني
82
راه روشن ترجمه كتاب المحجه البيضاء فى تهذيب الاحياء ( فارسى )
خدا او را فقير سازد و هر كه خداى را ياد كند خدا او را دوست بدارد . » « 50 » پيامبر ( ص ) فرمود : « هرگاه قصد انجام كارى كردى ، بايد كه با تأنّى و بدون شتابزدگى باشد تا خدا برايت گشايش و راه خروجى قرار دهد . » « 51 » و تأنّى در خرج كردن از مهمترين كارهاست . دوّم آن كه هرگاه در حال حاضر برايش به مقدار زندگى فراهم آمده نبايد براى آينده سخت نگران باشد ؛ و كوتاهى آرزو در اين كار به او كمك مىكند و محقّق شدن آرزوى كوتاه به اين است كه بداند روزى مقدّر شدهاش ناچار به او مىرسد ، اگر چه حرص بسيار هم نورزد ؛ چرا كه حرص بسيار عامل رسيدن به روزى نيست ، بلكه لازم است به وعدهء خداى متعال مطمئن باشد كه فرموده است : وَ ما مِنْ دَابَّةٍ فِي الْأَرْضِ إِلَّا عَلَى اللَّهِ رِزْقُها . « 52 » دليل آن كه لازم است به وعدهء خدا اعتماد كند ، اين است كه شيطان به او وعدهء فقر مىدهد و به كارهاى زشت امر مىكند و مىگويد : اگر در گردآورى و اندوختن مال حرص نورزى ممكن است بيمار و ناتوان شوى و محتاج به تحمّل ذلّت سؤال شوى ، و همچنان در طول عمر او را از بيم به زحمت افتادن در طلب مال رنج مىدهد و در تحمّل اين رنج حاضر بر او مىخندد ، با اين كه از خدا غافل شده به خيال اين كه در آينده دچار زحمت مىشود و بسا كه به زحمت هم نيفتد . در اين مورد گفته شده است : و من ينفق السّاعات فى جمع ماله * مخافة فقر فالذى فعل الفقر « 53 »
--> ( 50 ) اين حديث را بزاز از طلحة بن عبيد الله به سندى ضعيف روايت كرده و جمله ( من ذكر الله احبه الله ) در آن نيست چنان كه در جامع الصغير آمده است . ( 51 ) اين حديث را ابن مبارك در باب برّ و صله روايت كرده كه در المغنى آمده است و بخارى آن را در ادب المفرد بيهقى در الشعب از مردى به سندى ضعيف روايت كرده چنان كه در جامع الصغير آمده است . ( 52 ) هود 6 / : هيچ جنبندهاى در زمين نيست ، مگر اين كه روزى او بر خداست . ( 53 ) كسى كه از بيم فقير شدن ساعتهاى عمر خود را صرف جمع آورى مال مىكند ، خود اين عمل عين فقر است .