ملزم سازد ؛ چرا كه اين مقدار با كمترين تلاش فراهم مىآيد و مىتواند كمتر به طلب مال بپردازد بنابراين ميانه‌روى در زندگى يكى از اصول قناعت است و مقصودمان از رفق و مدارا در انفاق و ترك تصرّف نابجا در مال همين است . پيامبر خدا ( ص ) فرمود : « خدا رفق و مدارا در تمام كارها را دوست دارد » . « 45 » پيامبر ( ص ) فرمود : « كسى كه ميانه‌روى كند تهيدست نمىشود . » « 46 » و نيز فرمود : « سه خصلت رهايى بخش است : ترس از خدا در نهان و آشكار ، و ميانه‌روى در بىنيازى و فقر ، و رعايت عدل در خشنودى و خشم . » « 47 » روايت شده كه مردى ابو درداء را ديد كه دانه‌اى را از زمين برداشت و مىگفت : براستى كه از فهم انسان صرفه‌جويى در زندگى است . ابن عباس گويد : پيامبر ( ص ) فرمود : « ميانه‌روى و راه خوب و هدايت صالح يك جزء از بيست و چند جزء نبوّت است . » « 48 » و در حديث است « تدبير نيمى از زندگى است . » « 49 » پيامبر ( ص ) فرمود : « هر كه ميانه‌روى كند خدا او را بىنياز كند و هر كه اسراف كند

--> ( 45 ) اين حديث مورد اتفّاق است و پيش از اين نقل شد . ( 46 ) اين حديث را احمد در مسند عبد الله بن مسعود به سندى حسن روايت كرده چنان كه در جامع الصغير آمده است . ( 47 ) اين حديث را ابو الشيخ در التوبيخ و طبرانى در الاوسط از حديث انس به سندى ضعيف روايت كرده چنان كه در جامع الصغير آمده است . ( 48 ) اين حديث را ابو داوود در ( سنن ) ، ج 2 ، ص 548 ، از ابن عباس روايت كرده و در معناى آن حديث گفته شده : راه درست و خوبى هيأت و ميانه‌روى در كارها از امورى است كه خداى متعال به پيامبرانش بخشيده پس در آن امور به پيامبران اقتدا كنيد و از آنها پيروى نماييد . معناى حديث اين نيست كه نبوّت چند جزء مىشود يا در هر كس اين خصلتها گرد آيد در او جزئى از نبوّت هست چرا كه نبوّت اكتسابى نيست ، و تنها كرامتى از سوى خداست براى بندگانى كه خداوند بخواهد به آنها اين كرامت را بفرمايد و اين كرامت در محمد صلى الله عليه و آله ختم شد . طبرانى نيز اين حديث را در الكبير از ابن سرخس به سندى حسن روايت كرده چنان كه در جامع الصغير ، آمده است . ( 49 ) اين حديث را ديلمى در الفردوس از حديث انس به سندى حسن روايت كرده چنان كه در جامع الصغير آمده است .