الفيض الكاشاني
45
راه روشن ترجمه كتاب المحجه البيضاء فى تهذيب الاحياء ( فارسى )
را گرفته است و همچنان بىوقفه آنها را سرگرم كرده و اين كارها به هم مرتبط شده تا بىنهايت گرفتار شده و بر اثر كار زياد سرگشته و حيران شدهاند و مقصد اصلى ( معاد ) را فراموش كردهاند ما سرگرميها و شغلهاى دنيا و چگونگى نيازمند شدن مردم به آنها و اشتباه كردن مردم نسبت به مقاصدشان را به تفصيل ياد خواهيم كرد تا براى شما روشن شود كه چگونه كارهاى دنيا مردم را از خدا منصرف ساخته و چگونه مردم فرجام كارهاى خود را از ياد بردهاند . پس مىگوييم : سرگرميهاى دنيوى همان شغلها و هنرها و اعمالى است كه مىبينى مردم به آن روى مىآورند و انگيزهء فراوانى شغلها اين است كه آدمى به سه چيز محتاج است : خوراك و پوشاك و مسكن . خوراك براى زنده ماندن و تغذيه و لباس براى بر طرف ساختن گرما و سرما و مسكن نيز براى دفع سرما و گرما و دفع اسباب نابودى از مال و خاندان است ؛ خداوند خوراك و مسكن و پوشاك را به گونهاى نيافريده است كه انسان در به دست آوردن آن بىنياز از شغل باشد ، آرى خداوند چهارپايان را بدون نياز به شغل آفريده است ، زيرا گياه غذاى حيوان است و به پختن نياز ندارد و گرما و سرما نيز در بدن آنها اثر نمىكند . بنابراين از ساختمان بىنيازند و بيابان براى آنها كافى است . حيوانات به لباس نياز ندارند و پوست و موى آنها لباس آنهاست ، در حالى كه انسان چنين نيست . از اين رو آدمى به پنج شغل كه سرچشمه و اساس همهء شغلهاى دنياست نياز دارد كه عبارتند از : كشاورزى ، چرانيدن ، شكار كردن ، رشتنى و بافتنى و دوزندگى به پوشاك مربوط است و كشاورزى براى تهيهء خوراك است و چرانيدن گاو و گوسفند و شتر نيز براى تهيه غذا و مركب سوارى است و منظور از شكار كردن به دست آوردن چيزهايى است كه خداوند آفريده است كه عبارتند از : شكار كردن يا دستيابى به معدن يا علوفهء خشك يا هيزم . بنابراين كشاورزان گياهان را به دست مىآورد ، و شبان حيوانات را حفظ