مثلا تصديق به اين كه نعمت ، دليل بر محترم بودن صاحب نعمت در پيشگاه منعم است و اين همان حدّ غرور است . مثال دوم : مغرور شدن مؤمنان گنهكار به اين گفته است كه : خدا بخشنده است ( 1 ) و ما به عفو او اميدواريم ، آنان به اين اميد تكيه كنند و در اعمال سهل‌انگار شوند ، و آرزو و فريفتگى خود را نيكو شمرده آن را اميد بنامند ؛ و گمان كنند كه اميدوارى مقام ستوده‌اى در دين است ، چرا كه نعمت خدا گسترده و رحمتش عام و بخشش او همگانى است ؛ و گناهان بندگان در برابر درياهاى رحمتش ناچيز است ؛ در حالى كه ما يكتاپرست و مؤمنيم پس به وسيلهء ايمان به خدا اميدواريم ؛ و بسا كه دليل اميدوارى آنان توسّل جستن به صالح بودن پدران و بلندى درجات آنها باشد ، مانند فريفته شدن علويان به تبارشان كه در خوف از خدا و تقوا و ديندارى با پدرانشان مخالفت مىورزند ، و مىپندارند كه آنان در پيشگاه خدا از پدرانشان گرامىترند ، زيرا پدرانشان با داشتن كمال دين و تقوا از خدا ترسان بودند و اينان با اين كه سخت فاسق و گنهكارند خود را در امان « 41 » مىدانند و آن كمال غرور و فريفتگى به خداى متعال است ، بنابراين قياس شيطان براى علويان اين

--> ( 41 ) صدوق - رحمة الله - در عيون اخبار الرضا ( ع ) به سندهايش از وشاء روايت كرده گفت : در خراسان همراه علىّ بن موسى ( ع ) در مجلس آن حضرت بودم و زيد بن موسى حضور داشت كه در مجلس به گروهى روى آورده بر آنها افتخار مىكرد و مىگفت : « ما و ما مىگوييم » و حضرت رضا ( ع ) به گروهى روى آورده و برايشان حديث نقل مىكرد پس گفتار زيد را شنيد به او توجّه كرد و فرمود : اى زيد گفتار ناقلان كوفه تو را فريفته است « همانا فاطمه عفّت خود را حفظ كرد و خدا ذرّيهء او را بر آتش حرام كرد به خدا ذريّهء او فقط حسن و حسين هستند و فرزندانى كه از بطن او متولّد شده‌اند ، آيا موسى بن جعفر ( ع ) كه خدا را اطاعت مىكند روز روزه مىگيرد و شب به عبادت قيام مىكند و تو معصيت مىكنى آنگاه هر دو در روز قيامت مىآييد و با هم برابر خواهيد بود تو در پيشگاه خدا عزيزترى ، على بن الحسين ( ع ) مىفرمود : « براى نيكوكار ما خانواده دو اجر و براى بدكاران ما دو برابر مجازات هست » حسن وشاء گفت : آنگاه حضرت رضا ( ع ) به من روى آورد و فرمود : اين آيه را چگونه قرائت مىكنيد : قال يا نوح انه ليس من اهلك انه عمل غير صالح ؟ عرض كردم بعضى از مردم مىخوانند : « انه عمل غير صالح » ( به صيغهء مصدر ) و بعضى از آنها به ( صيغهء ماضى ) مىخوانند پس كسى كه به صيغهء مصدر مىخواند فرزند نوح را از پدرش نفى كرده حضرت رضا ( ع ) فرمود : نه چنين است ، او پسر نوح بود ولى چون معصيت خدا كرد خدا او را از پدرش نفى كرد همچنين هر كس از ما خانواده مطيع خدا نباشد از ما نيست و تو هرگاه خدا را اطاعت كنى از ما اهل بيتى .