خودپسندى يا كينه باشد هر گاه با شخص مورد تكبّر خلوت كند و فرد سومى هم با آنها نباشد تكبّر مىكند . همچنين گاه خود را به دروغ به تبارى بزرگ منسوب مىكند در حالى كه مىداند دروغگوست . آنگاه بر كسى كه به آن تبار منسوب نيست تكبّر كرده و در مجالس بر او برترى مىجويد و در راه خود را بر او مقدم مىدارد و راضى نمىشود كه در تعظيم و احترام با او برابر باشد ، در حالى كه در باطن مىداند استحقاق آن را ندارد و در باطن بر او تكبّرى ندارد ، چون مىداند كه در ادّعاى تبار ( و الا ) دروغگوست ولى رياكارى او را به كارهاى متكبّران وامىدارد و نام متكبّر بيشتر بر كسى اطلاق مىشود كه از روى تكبّر باطنى اين كارها را مىكند و آن از خودپسندى و كوچك شمردن ديگران نشأت مىگيرد و اگر اين مورد تكبّر ناميده مىشود به سبب شبيه بودن به كارهاى متكبّران است . شرح اخلاق متواضعان و مجموعهء چيزهايى كه در آنها اثر تواضع و تكبّر نمايان مىشود ( 1 ) بايد دانست كه تكبّر در چهرهء انسان آشكار مىشود ؛ مانند تمايل صورت به يك طرف و به يك گوشهء چشم نگريستن كه با خشم و اعراض توأم باشد و نيز سر به زير افكندن و چهار زانو نشستن و تكيه دادن و نيز در گفتار متكبّر حتى در صدا و آهنگ كلام و نحوهء سخن گفتن ، و در راه رفتن و نشست و برخاست و حركات و سكنات و كارهايى كه مىكند و در دگرگونيهاى حالات ، اقوال و اعمال او تكبّر آشكار مىشود ، در بعضى از متكبّران تمام اين امور جمع مىشود و برخى از آنها در بعضى از اين امور تكبّر ورزيده و در بعضى تواضع مىكنند ، از جمله تكبّر به اين كه دوست دارد مردم در برابر او بايستند ؛ در حالى كه على ( ع ) فرمود : « هر كه مىخواهد به مردى بنگرد كه اهل دوزخ است بايد به مردى بنگرد كه نشسته و گروهى در برابرش ايستاده‌اند . » انس گفته است : در نظر مردم هيچ كس محبوبتر از رسول خدا نبود و مردم هر گاه او