ديگر بر خدا ، در اين صورت تكبّر به اعتبار شخصى كه نسبت به او تكبّر مىشود سه قسم است : 1 - تكبّر در برابر خدا و آن زشت‌ترين انواع تكبّر است و فقط از جهالت محض و طغيان نشأت مىگيرد ، مانند تكبّر نمرود ؛ زيرا او با خود مىگفت كه با پروردگار آسمان پيكار كند و چنان كه از گروهى نادان نقل مىشود ، بلكه نقل مىشود از هر كسى كه مدّعى ربوبيّت شده مانند فرعون و ديگران او بر اثر تكبّرش گفت أَنَا رَبُّكُمُ الْأَعْلى چون امتناع كرد كه بندهء خدا باشد ، از اين رو خداى متعال فرمود : إِنَّ الَّذِينَ يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبادَتِي سَيَدْخُلُونَ جَهَنَّمَ داخِرِينَ . خداى متعال فرمود : لَنْ يَسْتَنْكِفَ الْمَسِيحُ أَنْ يَكُونَ عَبْداً لِلَّهِ وَ لَا الْمَلائِكَةُ الْمُقَرَّبُونَ وَ مَنْ يَسْتَنْكِفْ عَنْ عِبادَتِهِ وَ يَسْتَكْبِرْ فَسَيَحْشُرُهُمْ إِلَيْهِ جَمِيعاً فَأَمَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ فَيُوَفِّيهِمْ أُجُورَهُمْ وَ يَزِيدُهُمْ مِنْ فَضْلِهِ وَ أَمَّا الَّذِينَ اسْتَنْكَفُوا وَ اسْتَكْبَرُوا فَيُعَذِّبُهُمْ عَذاباً أَلِيماً وَ لا يَجِدُونَ لَهُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ وَلِيًّا وَ لا نَصِيراً . « 87 » خداى متعال فرمود : وَ إِذا قِيلَ لَهُمُ اسْجُدُوا لِلرَّحْمنِ قالُوا وَ مَا الرَّحْمنُ أَ نَسْجُدُ لِما تَأْمُرُنا وَ زادَهُمْ نُفُوراً . « 88 » 2 - تكبّر كردن بر پيامبر آن است كه نفس خود را بزرگتر بالاتر از آن مىداند كه در برابر بشرى چون ديگر انسانها اطاعت كند . چنين تكبّرى گاه متكبّر را از انديشيدن باز

--> ( 87 ) نساء / 172 و 173 : هرگز مسيح از اين استنكاف نداشت كه بندهء خدا باشد و نه فرشتگان مقرّب او ( از اين استنكاف داشتند ) و آنها كه از عبوديّت و بندگى او استنكاف ورزند و تكبّر كنند به زودى همهء آنها را به سوى خود محشور خواهد كرد ( و در رستاخيز برمىانگيزد ) - اما آنها كه ايمان آوردند و عمل صالح انجام دادند پاداش آنها را بطور كامل خواهد داد و از فضل و بخشش خود بر آنها خواهد افزود و اما آنها را كه استنكاف كردند و تكبّر ورزيدند ، مجازات دردناكى خواهد كرد و براى خود غير از خدا سرپرست و ياورى نخواهند يافت . ( 88 ) فرقان / 61 : و هنگامى كه به آنها گفته شود براى خداوند رحمان سجده كنيد مىگويند رحمان چيست ؟ ( ما اصلا رحمان را نمىشناسيم ) ما براى چيزى سجده مىكنيم كه تو به ما دستور مىدهى ( اين سخن را مىگويند ) و بر نفراتشان افزوده مىشود ! .