مىدارد و بر اثر تكبّر در تاريكى جهل مىماند . پس از اطاعت ( پيامبر ) خوددارى مىكند ، به اين گمان كه خود بر حق است و گاه با اين كه پيامبر را مىشناسد اطاعت نمىكند ، زيرا نفسش او را براى اطاعت از حق و تواضع در برابر آن همراهى نمىكند ؛ چنان كه خداوند از قول كافران نقل مىكند : أَ نُؤْمِنُ لِبَشَرَيْنِ مِثْلِنا « 89 » ؛ و إِنْ أَنْتُمْ إِلَّا بَشَرٌ مِثْلُنا « 90 » ؛ وَ لَئِنْ أَطَعْتُمْ بَشَراً مِثْلَكُمْ إِنَّكُمْ إِذاً لَخاسِرُونَ « 91 » ؛ وَ قالَ الَّذِينَ لا يَرْجُونَ لِقاءَنا لَوْ لا أُنْزِلَ عَلَيْنَا الْمَلائِكَةُ أَوْ نَرى رَبَّنا لَقَدِ اسْتَكْبَرُوا فِي أَنْفُسِهِمْ وَ عَتَوْا عُتُوًّا كَبِيراً « 92 » ؛ و قالوا لَوْ لا أُنْزِلَ إِلَيْهِ مَلَكٌ فَيَكُونَ مَعَهُ نَذِيراً « 93 » فرعون در آنچه خدا از قول او خبر داده گفته است : أَوْ جاءَ مَعَهُ الْمَلائِكَةُ مُقْتَرِنِينَ « 94 » و قال اللّه تعالى : وَ اسْتَكْبَرَ هُوَ وَ جُنُودُهُ فِي الْأَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ « 95 » . پس او بر خداى متعال و تمام پيامبرانش تكبّر ورزيد . وهب گويد : موسى ( ع ) به فرعون گفت : اى فرعون ايمان بياور و سلطنتت از آن خودت باشد گفت : تا با هامان مشورت كنم ، پس با هامان مشورت كرد و هامان به او گفت : در حالى كه خدايى هستى مورد پرستش ، بنده‌اى پرستنده شدى ؛ و فرعون از بندگى خدا و پيروى موسى ( ع ) خوددارى كرد . قريش گفتند : لَوْ لا نُزِّلَ هذَا الْقُرْآنُ عَلى رَجُلٍ مِنَ الْقَرْيَتَيْنِ عَظِيمٍ . « 96 » قتاده گويد : منظور از بزرگ دو قريه وليد بن مغيره و ابو مسعود ثقفى بودند كه در

--> ( 89 ) مؤمنون / 49 : آيا ما به دو انسان همانند خودمان ايمان بياوريم . ( 90 ) ابراهيم / 11 : شما انسانهايى همانند ما هستيد . ( 91 ) مؤمنون / 36 : و اگر از بشرى همانند خودتان اطاعت كنيد مسلما زيانكاريد . ( 92 ) فرقان / 22 : و آنها كه اميدى به لقاى ما ندارند ( و رستاخيز را منكرند ) مىگويند : چرا فرشتگان بر ما نازل نمىشوند ؟ و يا پروردگارمان را با چشم خود نمىبينيم ؟ آنها دربارهء خود تكبّر ورزيدند و طغيان بزرگى كردند . ( 93 ) فرقان / 8 : و گفتند : چرا فرشته‌اى بر او نازل نشده كه همراه وى مردم را انذار كند ؟ ( و گواه صدق دعوت او باشد ) ( 94 ) زخرف / 54 : يا اين كه چرا فرشتگان همراه او نيامده‌اند ؟ ( تا گفتارش را تأييد كنند . ) ( 95 ) قصص / 39 : ( سرانجام فرعون و لشكريانش بناحق در زمين استكبار كردند . ( 96 ) زخرف / 32 : چرا اين قرآن بر مرد بزرگى ( مرد ثروتمندى ) از اين دو شهر ( مكه و طائف ) نازل نشده است ؟ !