الفيض الكاشاني

218

راه روشن ترجمه كتاب المحجه البيضاء فى تهذيب الاحياء ( فارسى )

لباس خوب هنگام بيرون شدن به طرف مردم رياكارى است . امّا حرام نيست ، زيرا رياكارى در امر عبادى محسوب نمىشود بلكه در امور دنيوى است و هر تجمّل و آراستگى در برابر مردم همين حكم را دارد و دليل بر آن روايت عايشه است كه رسول خدا ( ص ) روزى قصد بيرون رفتن به سوى يارانش كرد و در آب كوزه‌اى نگريست و عمامه و موى خود بياراست . عايشه گفت : اى رسول خدا آيا اين كار را مىكنى ؟ حضرت فرمود : « آرى ، خدا دوست مىدارد كه بنده در هنگام بيرون رفتن به سوى برادرانش خود را بيارايد . » « 77 » آرى اين عمل از رسول خدا ( ص ) عبادت بود چرا كه او مأمور به دعوت مردم و تشويق آنها به پيروى از خود دلجويى آنان بود ، اگر از چشم آنها مىافتاد به پيروى از او رغبت نمىكردند . از اين رو بر او واجب بود كه بهترين حالات خود را برايشان آشكار سازد تا از چشمان مردم نيفتد ، زيرا چشم مردم عوام ظاهر را مىبيند نه باطن را و قصد پيامبر ( ص ) اين بود و نيز اگر كسى از آراستن خود در چشم مردم اين قصد را داشته باشد كه از نكوهش و ملامت آنها بپرهيزد و آنها را به احترام و تعظيم خود وادارد امر مباحى را قصد كرده است ، زيرا بر آدمى رواست كه از رنج نكوهش بپرهيزد و آسايش انس‌گيرى با برادران را بخواهد و هرگاه مردم او را نامرتب و كثيف بدانند با او انس نمىگيرند . در اين صورت رياكارى در امور غير عبادى گاه مباح و گاه عبادت و گاه نكوهيده است و اين بر حسب هدف شخص است ؛ از اين روست كه مىگوييم هرگاه شخص مال خود را بر گروهى ثروتمند انفاق كند و قصدش عبادت و صدقه دادن نيست ، بلكه براى اين است كه مردم او را بخشنده بدانند رياكارى حلال است و نظاير آن نيز چنين است . امّا رياكارى كه در عبادات مانند : زكات و نماز و جنگ و حجّ ريا مىكند دو حالت دارد :

--> ( 77 ) عراقى گويد : اين حديث را ابن عبدى در الكامل از حديث عايشه روايت كرده است .