آيا ريا حرام است يا مكروه يا مباح ؟ ( 1 ) اگر كسى بگويد : با توجّه به مطالب ياد شده آيا ريا حرام است ، يا مكروه ، يا مباح ؟ يا در آن تفصيل و شرح است ؟ مىگوييم : در حكم ريا شرح و تفصيل است ، زيرا ريا جاه طلبى است و آن يا به وسيلهء امور عبادى محقّق مىشود يا امور غير عبادى . اگر به غير امور عبادى باشد مانند طلب كردن مال است . بنابراين از آن جهت كه وى طالب موجّه شدن در دلهاى مردم است حرام نيست . امّا همانطور كه به دست آوردن مال با نيرنگها و وسايل ممنوع ممكن است جاه طلبى نيز چنان است . و همانطور كه به دست آوردن مال اندك كه مورد نياز انسان مىباشد ستوده است به دست آوردن كمى موقعيّت و آبرو كه با آن از آفتها محفوظ بماند ستوده مىباشد ؛ همان چيزى كه يوسف ( ع ) طلب كرد آنجا كه گفت : إِنِّي حَفِيظٌ عَلِيمٌ ، و همانطور كه در مال زهر كشنده و پادزهر سودمند است در جاه نيز وجود دارد و چنان كه مال بسيار انسان را به بيهودگى و طغيان مىكشاند و ياد خدا و آخرت را به فراموشى مىسپارد جاه و منزلت بسيار نيز چنان است ، بلكه خطر و فتنهء جاه بيشتر از فتنهء مال است و چنان كه نمىگوييم : مالك شدن مال بسيار حرام است نمىگوييم : تصاحب كردن دلهاى بسيار حرام است ، مگر آنگاه كه بسيارى مال و جاه انسان را به انجام كارهاى غير مجاز وادار كند . آرى همانطور كه همّت گماشتن به افزونى مال سرچشمهء تمام بديهاست ، همّت گماشتن به گسترش جاه و منزلت نيز منشأ همهء بديهاست و مال دوست و جاه طلب بر ترك گناهان قلبى و زبانى و غير آن قادر نيست ؛ امّا گسترش جاه و منزلت بدون حرص ورزى در به دست آوردن و غمگين نشدن از زوال آن زيانى ندارد . از اين روست كه هيچ مقام و منزلتى گسترده‌تر از منزلت رسول خدا ( ص ) و علماى دين كه پس از آن حضرت بودند وجود ندارد ، امّا همّت گماشتن به جاه طلبى اگر چه موجب نقصان در دين است حرام نيست . بنابراين مىگوييم پوشيدن