الفيض الكاشاني
109
راه روشن ترجمه كتاب المحجه البيضاء فى تهذيب الاحياء ( فارسى )
كنى كه نهرها از اشكهايت جارى شود و درختها از آن سيراب شود آنگاه بميرى در حالى كه بخيل و فرومايهاى . خدا تو را به رو در آتش مىافكند . واى بر تو ، مگر نمىدانى كه بخل كفر است و كفر در آتش است ؛ واى بر تو آيا نمىدانى كه خدا مىفرمايد : وَ مَنْ يَبْخَلْ فَإِنَّما يَبْخَلُ عَنْ نَفْسِهِ . « 120 » وَ مَنْ يُوقَ شُحَّ نَفْسِهِ فَأُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ * . « 121 » على ( ع ) در خطبهاش فرمود : « به زودى زمانى سخت بر مردم بيايد كه ثروتمند بر آنچه در اختيار دارد سخت مىگيرد در حالى كه بدان مأمور نشده است . خداى متعال مىفرمايد : وَ لا تَنْسَوُا الْفَضْلَ بَيْنَكُمْ . « 122 » على ( ع ) فرمود : « هيچ بخشندهاى هرگز به حق كامل خود نمىرسد . خداى متعال مىفرمايد : عَرَّفَ بَعْضَهُ وَ أَعْرَضَ عَنْ بَعْضٍ . « 123 » سخنان بزرگان ( 1 ) : ابن عباس گويد : چون خدا بهشت عدن را آفريد به آن فرمود : خود را بياراى . پس خود را بياراست آنگاه به بهشت فرمود : نهرهايت را آشكار كن . پس چشمهء سلسبيل و چشمهء كافور و چشمهء تسنيم را آشكار ساخت . پس از آن چشمهها در بهشت نهرهاى شراب و عسل و شير جوشيد . سپس به بهشت فرمود : تختهاى سلطنتى و حجلهها و تختها و زيورها و حورالعينهاى خود را آشكار كن . بهشت آنها را آشكار ساخت . خداوند به بهشت توجّه كرد و فرمود : سخن بگو بهشت گفت : خوشا به حال كسى كه وارد من شود . خداى متعال فرمود : به عزّت و جلالم سوگند شخص بخيل در تو ساكن نخواهد شد . »
--> ( 120 ) محمد / 38 : و هر كس بخل كند نسبت به خود بخل كرده است . ( 121 ) حشر / 10 : كسانى كه خداوند آنها را از بخل و حرص نفس خويش باز داشته رستگارند . عراقى گويد : اين حديث طولانى بىاساس است . ( 122 ) اين سخن از خطبههاى على ( ع ) نيست و از سخنان كوتاه و حكمتهاى آن حضرت است كه سيد شريف رضى - رحمه اللّه - در نهج البلاغه باب مختار از حكم آن حضرت به شمارهء 468 ، نقل كرده است و آيه در بقره / 238 ، است : و گذشت و نيكوكارى را در ميان خود فراموش نكنيد . ( 123 ) / 4 : ( پيامبر ) قسمتى از آن راز را براى او ( حفصه ) بازگو كرد و از قسمت ديگر خوددارى فرمود .