الفيض الكاشاني

110

راه روشن ترجمه كتاب المحجه البيضاء فى تهذيب الاحياء ( فارسى )

برخى گفته‌اند : اگر بخل پيراهنى بود آن را نمىپوشيدم و اگر راهى بود آن را نمىپيمودم . گفته شده : حكيم هند و فيلسوف روم بر انوشيروان وارد شدند . انوشيروان به حكيم هندى گفت : سخن بگو ، گفت : بهترين مردم كسى است كه بخشنده باشد و در هنگام خشم سنگين و در گفتار متين و در بلند مرتبگى فروتن و نسبت به هر خويشاوندى مهربان باشد فيلسوف رومى برخاست و گفت : هر كس بخيل باشد مالش را دشمنش به ارث مىبرد ، و هر كس كم شكر كند به پيروزى نمىرسد ، و دروغگويان نكوهيده‌اند ، و سخن‌چينان فقير مىميرند ، و هر كس رحم نكند خدا كسى را بر او مسلط سازد كه به او رحم نكند . ضحّاك در آيهء إِنَّا جَعَلْنا فِي أَعْناقِهِمْ أَغْلالًا « 124 » مىگويد : اين آيه در مورد بخيلان است كه خدا دستهايشان را از انفاق در راه خود نگه داشته و بينش هدايت يافتن ندارند . كعب گويد : در هر بامداد خداوند دو فرشته را مأمور مىكند ، تا فرياد بزنند خدايا مال شخص ممسك و گرفته را در معرض تلف قرار بده و براى مالى كه بخشنده انفاق مىكند جايگزينى برگزين . اصمعى گويد : از عربى بيابانى در حالى كه مردى را توصيف مىكرد شنيدم كه گفت : فلانى در چشم من كوچك است ، چون دنيا در نظرش بزرگ است و چون سائل و گدا را مىبيند گويى ملك الموت را ديده است . جاحظ گويد : از لذّتها جز سه چيز باقى نمانده است : نكوهش بخيلان ، خوردن گوشت خشكيده و زدودن زنگ شمشير ( يا خاراندن زخم گرى ) . بشر بن حارث گويد : بخيل غيبت ندارد ( غيبت او جايز است ) . پيامبر ( ص ) فرمود : « تو در اين صورت بخيلى » .

--> ( 124 ) يس / 8 : ما در گردنهاى آنها غلهايى قرار داديم .