الفيض الكاشاني
103
راه روشن ترجمه كتاب المحجه البيضاء فى تهذيب الاحياء ( فارسى )
وَ لا يَحْسَبَنَّ الَّذِينَ يَبْخَلُونَ بِما آتاهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ هُوَ خَيْراً لَهُمْ بَلْ هُوَ شَرٌّ لَهُمْ سَيُطَوَّقُونَ ما بَخِلُوا بِهِ يَوْمَ الْقِيامَةِ « 95 » و قال تعالى : الَّذِينَ يَبْخَلُونَ وَ يَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبُخْلِ وَ يَكْتُمُونَ ما آتاهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ . « 96 » پيامبر خدا ( ص ) فرمود : « از بخل بپرهيزيد ، زيرا كسانى را كه پيش از شما بودند هلاك ساخت ، آنها را واداشت كه خونهاى خود را بريزند و محارم خود را حلال شمارند » . « 97 » و نيز فرمود ( ص ) : « بخيل و حيلهگر ، خيانتكار و بدخو وارد بهشت نمىشود » و در روايتى است - « و نه ستمگرى » - و در روايتى است - « و نه منّت گذارى » . « 98 » پيامبر ( ص ) فرمود : « سه چيز هلاك كننده است : بخلى كه اطاعت شود و هوايى كه پيروى گردد و خود پسندى شخص » . « 99 » پيامبر ( ص ) فرمود : « خدا سه نفر را دشمن مىدارد : پير زناكار ، بخيل منّتگذار ، عائلهمند متكبّر . » « 100 »
--> ( 95 ) آل عمران / 180 : آنها كه بخل مىورزند و آنچه را خدا از فضل خود به آنان داده انفاق نمىكنند ، گمان نكنند براى آنها خير است ، بلكه برايشان شر است ، به زودى در روز قيامت آنچه را دربارهء آنان بخل ورزيدند همانند طوقى به گردن آنها مىافكنند و ميراث آسمانها و زمين از آن خداست و خداوند از آنچه انجام مىدهيد آگاه است . ( 96 ) نساء / 37 : آنها كسانى هستند كه بخل مىورزند و مردم را نيز به بخل دعوت مىكنند و آنچه را كه خداوند از فضل « و رحمت » خود به آنها داده كتمان مىكنند . ( 97 ) اين حديث را احمد در مسند و بخارى در الادب المفرد و مسلم در صحيح خود و بيهقى از حديث جابر بن عبد الله در حديثى روايت كرده است چنان كه در درّ المنثور ، ج 6 ، ص 196 ، روايت كرده است . ( 98 ) اين حديث را احمد در مسند ابو بكر روايت كرده به همين عبارت بدون « و لا منان » و ترمذى در [ سنن ] ج 8 ، ص 141 - 142 ، و در سنن ابن ماجه ، به شمارهء 3691 « لا يدخل الجنّة سيئى الملكة » آمده است . ( 99 ) پيش از اين چند بار نقل شده است . ( 100 ) در هيچ مأخذى بر آن دست نيافتم جز اين كه طبرانى در الاوسط از حديث على ( ع ) روايت كرده : « ان الله ليبغض الغنىّ الظلوم و الشيخ الجهول و العائل المختال ، خدا ثروتمند ستمكار و پيرمرد نادان و عائلهمند متكبر را دوست ندارد » .