الفيض الكاشاني

427

راه روشن ترجمه كتاب المحجه البيضاء فى تهذيب الاحياء ( فارسى )

فرو خوردن خشم به او ثواب مىدهد . » از امام صادق ( ع ) روايت شده است : « هركه خشمى را فرو خورد در صورتى كه مىتواند چنين نكند ، خداوند دلش را در روز قيامت پر از خشنودى سازد . » « 63 » از امير المؤمنين ( ع ) روايت شده كه فرمود : « در برابر دشمنان نعمت شكيبا باش زيرا بهترين مقابله به مثل نسبت به كسى كه دربارهء تو مرتكب معصيت شده ، آن است كه تو در برخورد با او از خدا اطاعت كنى . « 64 » فضيلت بردبارى ( 1 ) بدان كه بردبارى برتر از فرو خوردن خشم است ، زيرا فرو خوردن خشم عبارت است از اين كه انسان به زحمت خود را به حلم وادار سازد و كسى به فرو خوردن خشم محتاج نيست ، مگر خشمش تحريك شود و در آن سخت محتاج به مجاهده است ؛ ولى هرگاه مدّتى آن را تكرار كند به آن عادت مىكند و ديگر خشمش تحريك نمىشود و اگر تحريك شد در فرو خوردن خشم خود رنج نمىبرد و آن حلم طبيعى است ، و دلالت بر كمال عقل و تسلّط آن و شكسته شدن نيروى خشم و تواضع آن در برابر عقل دارد ، امّا در آغاز حلم ورزيدن و فرو خوردن خشم با زحمت همراه است . پيامبر خدا ( ص ) فرمود : « علم با فراگيرى توأم با زحمت است و حلم با تكلّف به حلم حاصل مىشود و هر كه خوبى بطلبد به او داده شود و هر كه خود را از شرّ نگاه دارد نگاهداشته شود . » « 65 » پيامبر ( ص ) با اين سخن اشاره فرموده كه راه به دست آوردن حلم در آغاز حلم ورزيدن با زحمت است چنان‌كه راه به دست آوردن علم فراگيرى آن است كه با مشقّت همراه مىباشد .

--> ( 63 ) كافى ، ج 2 ، صص 109 - 110 . ( 64 ) كافى ، ج 2 ، صص 109 - 110 . ( 65 ) اين حديث را طبرانى و دارقطنى در العلل از حديث ابو دردا به سندى ضعيف روايت كرده چنان‌كه در المغنى آمده است .