الفيض الكاشاني
428
راه روشن ترجمه كتاب المحجه البيضاء فى تهذيب الاحياء ( فارسى )
از پيامبر ( ص ) روايت شده است : « دانش بجوييد و با دانش آرامش و بردبارى طلب كنيد و در برابر كسى كه از او دانش فرا مىگيريد نرمش نشان دهيد و از دانشمندان متكبّر نباشيد كه نادانى شما بر بردبارىتان غالب آيد . » « 66 » در اين سخن پيامبر ( ص ) اشاره فرموده است كه تكبّر خشم را به هيجان مىآورد و مانع از بردبارى و نرمش مىشود . يكى از دعاهاى پيامبر ( ص ) اين بود : « خدايا مرا به علم بىنياز گردان و به حلم بياراى و به تقوا گرامى بدار و با عافيت مرا زينت ده . » « 67 » از پيامبر ( ص ) روايت شده : « از پيشگاه خدا بلندى مقام بخواهيد ، گفتند : اى رسول خدا بلندى مقام چيست ؟ ( چگونه به دست مىآيد ) فرمود : به كسى كه با تو قطع رابطه كرده بپيوند ، و كسى كه تو را محروم ساخته است ببخش و نسبت به كسى كه به تو ستم كرده يا خشونت ورزيده است بردبارى كن . » « 68 » پيامبر ( ص ) فرمود : « پنج چيز از سنّتهاى پيامبران مرسل است : آزرم ، بردبارى ، خون گرفتن ، مسواك ، استعمال عطر و خوشبو ساختن بدن . » « 69 » على ( ع ) فرمود : پيامبر ( ص ) فرمود : « مرد مسلمان با بردبارى درجهء انسان روزهدارى را به دست مىآورد كه شبها به عبادت قيام كرده باشد ، در حالى كه بدون بردبارى ستمكار مخالف حق به شمار مىآيد و جز بر خاندان خويش سيطرهاى ندارد . » « 70 »
--> ( 66 ) اين حديث را ابن سنّى در رياضة المتعلمين به سندى ضعيف روايت كرده چنان كه در المغنى آمده است . ( 67 ) اين حديث را ابن نجّار از حديث ابن عمر به سندى حسن روايت كرده چنانكه در الجامع الصغير آمده است . ( 68 ) اين حديث را ابن عدى در الكامل از حديث ابن عمر روايت كرده چنان كه در الجامع الصغير آمده است . ( 69 ) اين حديث را بخارى در التاريخ و حكيم ترمذى در نوادر الاصول و بزار در مسند خود و طبرانى در الكبير و ابو نعيم در المعرفه و بيهقى از حصين خطمى به سندى ضعيف روايت كردهاند چنانكه در الجامع الصغير نقل شده است . ( 70 ) اين حديث را ابو الشيخ بن حبّان در كتاب الثّواب روايت كرده چنانكه در الترغيب ، ج 3 ، ص 418 آمده است .