دارد آبرويش را براى طلبكار حلال مىكند و او مىتواند بگويد : فلانى به من ستم كرده است و نيز بر طلبكار حلال است كه او را با زندانى كردن و تعزير كيفر كند . » « 275 » 2 - كمك خواستن براى تغيير دادن كار زشت و برگرداندن گنهكار به درستكارى و آن در صورتى مباح است كه قصدش صحيح باشد و اگر چنين نباشد حرام است . 3 - فتوا خواستن ، چنان كه به مفتى بگويد : پدر ، همسر ، يا برادرم به من ستم كرده‌اند راه نجاتم چيست ؟ ولى سالمتر آن است كه به كنايه بگويد : چه فتوا مىدهى دربارهء مردى كه پدر يا همسرش به او ستم كرده است ؟ اين مقدار مشخصّ كردن ( ظالم ) مباح است به دليل روايت هند كه به پيامبر ( ص ) عرض كرد : « ابو سفيان مردى است بخيل و آن اندازه مال در اختيارم قرار نمىدهد كه من و فرزندانم را كفايت كند . آيا مىتوانم بدون اطّلاع او از مالش بردارم ؟ پيامبر ( ص ) فرمود : به اندازه كفايت خود و فرزندانت بردار . » « 276 » هند بخيل بودن ابو سفيان و ستم او به خود و فرزندانش را نقل كرد و پيامبر ( ص ) او را منع نفرمود زيرا مقصود هند درخواست فتوا بود . 4 - بر حذر داشتن مسلمانان از شرّ . پس هر گاه ببينى شخصى كه خود را فقيه جلوه مىدهد با اهل شّر يا بدعت گذار يا فاسق آمد و رفت دارد و بيم آن داشته باشى كه بدعتش به آنها سرايت كند مىتوانى بدعت و فسق او را آشكار سازى ، هر گاه انگيزهء ترس تو از او اين باشد كه بدعت به ديگران سرايت كند و اين محّل فريب خوردن است ، زيرا گاه انگيزهء اين ترس حسد است ، و شيطان او را

--> ( 275 ) اين حديث را ابو داوود و ابن ماجه به شمارهء 2427 از حديث شريد روايت كرده‌اند ، ( ولىّ الواجد ) به معناى تأخير و امروز و فردا كردن است و مقصود از ( واجد ) كسى است كه مىتواند بدهى خود را ادا كند و گفتار پيامبر ( ص ) « و يحّل عرضه و عقوبته » يعنى كسى كه مالى مىيابد تا بدهى خود را بپردازد ( و نمىپردازد ) براى وام دهنده حلال است كه بگويد : فلانى به من ستم كرده است ، و مىتواند با زندانى ساختن و تازيانه زدن او را مجازات كند ، در حاشيه سنن چنين آمده است . ( 276 ) اين حديث را مسلم روايت كرده و بخارى در ( صحيح ) ، ج 7 ، ص 85 نقل كرده است .