گفته شده : نيكى كار آسانى است : روى باز ، و سخن نرم . يكى از حكيمان گويد : هر سخنى كه پروردگارت را به خشم نياورد و همنشين خود را با آن خشنود مىسازى در گفتن آن بخل نكن ، باشد كه خدا در عوض آن ثواب نيكوكاران به تو بدهد . يكى از حكيمان گويد : سخن نرم كينه‌هاى متمركز در اعضا را مىشويد و از بين مىبرد . تمام اين مطالب در برترى سخن خوب بود و ضدّ آن نزاع و جدال و لجاجت است چرا كه تمام اينها سخن زشت و وحشت زا است ، قلب را مىآزارد و زندگى را تيره مىسازد ، خشم را به هيجان مىآورد و آتش كينه را در دل بر مىافروزد . آفت ششم ( 1 ) ششمين آفت زبان آن است كه كلمات را از مخرج ادا كند و بىپروا سخن بگويد و با زحمت سعى كند كه مسجّع و فصيح حرف بزند و به وسيله تشبيهات و مقدّمات سخن خود را فصيح وانمود كند و به عادت فصيح نماها كه مدعّى تسلّط بر فن خطابه‌اند سخن بگويد و تمام اين كارها ظاهر سازى است و نكوهيده و مورد خشم مىباشد به طورى كه رسول خدا ( ص ) در آن مورد فرمود : « من و تقوا پيشگان امتّم از تكلّف و ظاهر سازى به دور هستيم » « 66 » پيامبر ( ص ) فرمود : « مبغوض‌ترين و دورترين شما از من در نشستن ياوه‌گويان ، فقيه نماها و سخن‌گويان بىپروايند . » « 67 » فاطمهء زهرا ( ع ) مىگويد : پيامبر خدا ( ص ) فرمود : « بدترين امتّم كسانى

--> ( 66 ) اين حديث را ديلمى و ابن عساكر از زبير روايت كرده كه پيامبر ( ص ) فرمود : « انى لا الى من التكلف و صالحوا امتى ، من و صالحان امتّم به تكلّف نمىگراييم » ؛ الدّر المنثور ، ج 5 ، ص 321 . ( 67 ) اين حديث را ترمذى در ( سنن ) ، ج 8 ، ص 175 روايت كرده ، و در ج 3 ، ص 83 گذشت . و در النهايه آمده است : هم الذين يكثرون الكلام تكلفا و خروجا عن الحق و الثرثره كثرة الكلام و ترديده ، منظور از فقيه نماها كسانى هستند كه براى خودنمايى بسيار حرف مىزنند و از حق خارج مىشوند و مقصود از ثرثره پرگويى است .