الفيض الكاشاني

250

راه روشن ترجمه كتاب المحجه البيضاء فى تهذيب الاحياء ( فارسى )

نشان راستى ارادت او در ازدواج اين است كه با زن فقير با ايمان ازدواج كند و دنبال زن ثروتمند نباشد . يكى از بزرگان گويد : هركه با زن ثروتمند ازدواج كند به پنج خصلت دچار شود : سنگينى مهر ، به تأخير افتادن عروسى ، از دست دادن چاكران ، و خرج بسيار ؛ و هر گاه قصد طلاق دادنش را بكند از ترس از دست دادن ثروتش نمىتواند چنين كند ، در حالى كه زن فقير بر عكس آن است . يكى از بزرگان گويد : سزاوار است زن در چهار چيز پايين‌تر از مرد باشد و گرنه مرد را كوچك مىشمارد : از نظر سنّ ، بلندى قامت ، ثروت و تبار و لازم است مرد در چهار چيز برتر از زن باشد : از نظر زيبايى ، فرهنگ و دانش ، اخلاق ، ديندارى ، و نشان راستى ارادت و اخلاص در ادامهء ازدواج خلق ( خوش ) است . يكى از مريدها با زنى ازدواج كرد و همواره او را خدمت مىكرد تا زن شرمنده شد و از آن رفتار به پدرش شكايت برد و گفت : من از اين مرد در حيرتم ، سالهاست در منزل اويم هرگز به مستراح نرفتم مگر اين كه پيش از من يا همراهم آب مىآورد . و نيز يكى از صوفيان با زنى بدخو ازدواج كرد و بر خوى بدش صبر مىكرد . به او گفتند چرا طلاقش نمىدهى ؟ گفت : مىترسم با مردى ازدواج كند كه تحمّل اخلاق او را نداشته باشد و از آن زن اذيّت شود . پس اگر مريد ازدواج كند سزاوار است چنين باشد ، و هرگاه بتواند ازدواج را ترك كند بهتر است و آن در صورتى است كه ازدواج او را حالت سلوك باز مىدارد . چنان كه روايت شده محمّد بن سليمان هاشمى در آمد هر روز غلّه‌اش هشتاد هزار درهم بود . او به بزرگان و علماى بصره نوشت كه زنى براى ازدواج او در نظر بگيرند . همگى به اتّفاق به رابعهء عدوّيه رأى دادند پس به آن زن نوشت : بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ * امّا بعد خداى متعال در هر روزى صد هزار درهم از غلّه دنيا نصيبم كرده است و من براى تو [ مهريّه‌اى ] به مبلغ اين صد هزار درهم و نيز همانند آن قرار مىدهم پس به درخواست من جواب بده . رابعه به او نوشت : بسم الله الرحمن الرحيم . امّا بعد آسايش بدن با زهد در دنيا حاصل مىشود و ميل به دنيا موجب اندوه و غم است . چون نامه‌ام به تو رسيد توشهء سفر آخرتت را آماده